خانه / آموزش های نرم افزاری و غیر نرم افزاری / روش AHP خاکستری (فرایند تحلیل سلسله مراتبی خاکستری)
روش AHP خاکستری فاصله ای

روش AHP خاکستری (فرایند تحلیل سلسله مراتبی خاکستری)

روش AHP

روش AHP در سال ۱۹۷۰ توسط آقای تومال ال ساعتی ارائه شد. روش AHP یکی از جامع ترین و پرکاربردترین تکنیک های تصمیم گیری چند معیاره می باشد که کاربرد زیادی در رشته های مختلف به خصوص مدیریت و مهندسی صنایع دارد. این روش با ایجاد یک سلسله مراتبی از مسائل پیچیده در واقع مساله را به صورت ساده تر فرموله می کند. این روش برای وزن دهی و رتبه بندی گزینه ها کاربرد زیادی دارد و برای این کار از مقایسات زوجی استفاده می کند. یکی از مزیت های این روش محاسبه نرخ ناسازگاری است که نشان دهنده سازگاری و ثبات در مقایسات زوجی است.

۴ اصل روش AHP

آقای ساعتی ۴ اصل مهم را برای فرایند سلسله مراتبی (AHP) معرفی نمود:

  1. اصل معکوسی: اگر معیار A بر معیار B به اندازه n برتر باشد معیار B نیز به اندازه ۱/n از معیار B ارجح است. به عبارت ساده تر اگر مقایسات زوجی را در قالب یک ماتریس بیان کنید اعداد بالا و پایین قطر اصلی معکوس یکدیگر هستند.
  2. اصل همگنی: یعنی در مقایسه زوجی دو معیار و یا دو گزینه باید هر دو طوری باشند که با هم قابل مقایسه باشند به عبارت دیگر برتری معیار و یا گزینه A بر B نمی تواند صفر یا بینهایت باشد.
  3. اصل وابستگی: در AHP هر معیار یا گزینه به سطح بالاتر خود وابسته است و این وابستگی به صورت خطی از بالا با پایین می باشد.
  4. اصل انتظارات: در گاه تغییری در سلسله مراتب بوجود آید به عنوان مثال معیاری اضافه و یا حذف شود باید مجمدا فرایند صورت گیرد.

عدد خاکستری (فاصله ای یا interval)

عدد خاکستری، به عددی غیرقطعی گفته می شود که مقدار دقیق آن مشخص نیست اما بازه ای که عدد در آن قرار دارد مشخص است. عدد خاکستری را می توان عددی با اطلاعات نامطمئن تعریف کرد. عدد خاکستری دارای دو کران بالا و پایین است و شباهت زیادی به اعداد فازی دارد اما دارای تفاوت هایی نیز هست به عبارت دیگر مقدار دقیق حد بالا و پایین در عدد خاکستری، معلوم است؛ درحالی که در یک عدد فازی، ضمن اینکه عدد به صورت یک بازه تعریف می شود، ولی مقدار دقیق حد بالا و پایین معلوم نیست و از یک تابع عضویت تبعیت می کند. همین تفاوت بین عدد خاکستری و عدد فازی موجب می شود که محاسبات با اعداد خاکستری، از سادگی بیشتری نسبت به اعداد فازی برخوردار باشد. زیرا تعیین تابع عضویت برای حدهای بالا و پایین یک عدد فازی، خود همراه با پیچیدگی ها و عملیات محاسباتی است.

روش AHP خاکستری (grey AHP)

فرایند تحلیل سلسه مراتبی خاکستری همان طور که بیان شد در آن از اعداد خاکستری استفاده می شود. در مقاله ای که در سال ۲۰۱۵ توسط آقا ژو ارائه شد با استفاده از تئوری راف و اعداد راف به حل فرایند سلسله مراتبی خاکستری پرداخته شده است. اعداد راف توسط آقای ژا و همکاران در سال ۲۰۰۸ معرفی شد. اعداد راف شباهت بسیار زیادی با اعداد خاکستری (فاصله ای) دارند بنابراین از روابط آن ها می توان برای اعداد خاکستری استفاده کرد. در مقاله آقای ژو ۲۰۱۵ گامهای زیر برای پیاده سازی AHP خاکستری ارائه نمود:

  1. ایجاد مقایسات زوجی با استفاده از اعداد قطعی.
  2. محاسبه نرخ ناسازگاری مقایسات زوجی قطعی (در صورتیکه نرخ ناسازگاری کمتر از ۰.۱ بود سازگاری برقرار است).
  3. تبدیل اعداد قطعی به اعداد راف (اعداد راف در اینجا مشابه اعداد خاکستری یا فاصله ای می باشند).
  4. گرفتن میانگین هندسی از ماتریس خاکستری حاصل شده
  5. وزن نرمال شده از تقسیم هر میانگین هندسی بر بزرگترین کران بالای میانگین هندسی حاصل می شود.

چنانچه نیازمند مشاوره و یا انجام پروژه خود با این روشها هستید با ما تماس بگیرید| ۰۹۳۳۸۸۵۹۱۸۱

روش AHP خاکستری (فرایند تحلیل سلسله مراتبی خاکستری)


 

درباره ی مدیر سایت

کارشناسی مهندسی صنایع/کارشناسی ارشد مهندسی صنایع-صنایع/مسلط به مباحث تصمیم گیری چند شاخصه (MADM) در محیط های قطعی و فازی و خاکستری/ مسلط به نرم افزار های Super Decision - Expert Choice - Visual Promethee

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *