خانه / آموزش های نرم افزاری و غیر نرم افزاری / آموزش دلفی فازی (گام به گام محاسبات)
آموزش دلفی فازی fuzzy delphi

آموزش دلفی فازی (گام به گام محاسبات)

روش دلفی فازی (fuzzy delphi)

روش دلفی (delphi) برای نخستین بار توسط دالکی و هلمر در سال 1963 ارائه شد. این تکنیک روشی پیمایشی مبتنی بر نظرهای متخصصان است و سه خصوصیت اصلی دارد که عبارت اند از: پاسخ بی نام، تکرار و بازخورد کنترل شده و درنهایت پاسخ گروهی آماری. این تکنیک روشی نظام مند به منظور جمع آوری و هماهنگی قضاوت های آگاهانه گروهی از متخصصان درباره سؤال یا موضوعی خاصی است. در بسیاری از موقعیت های واقعی، قضاوت متخصصان نمی تواند به صورت اعداد کمّی قطعی بیان و تفسیر شود؛ به عبارت دیگر داده ها و اعداد قطعی به منظور مدل کردن سیستمهای دنیای واقعی به علت ابهام و عدم قطعیت موجود در قضاوت تصمیم گیرندگان ناکافی است. در این راستا به منظور غلبه بر این مشکل که به وسیله لطفی زاده در سال 1965 » نظریه مجموعه های فازی « ارائه شد، ابزار مناسبی برای مقابله با ابهام و عدم قطعیت موجود در فرآیند تصمیم گیری است. بنابراین در این پژوهش از روش دلفی فازی به منظور تأیید و غربالگری شاخص های شناسایی شده استفاده شده است.

این روش ترکیبی از روش دلفی و نظریه مجموعه ­های فازی است که توسط ایشیکاوا و همکاران ارائه شد. گامهای روش دلفی فازی عبارتند از (بوزون و همکاران، 2016):

نکته: از روش دلفی در دو حالت می توان استفاده نمود: 1-پیشی بینی 2- غربالگری؛؛ اگر هدف پیش بینی باشد عموما در چند راند انجام می شود ولی حالت غربالگری در یک راند نیز قابل انجام است.

گام های روش دلفی فازی

1- شناسایی شاخص­ های پژوهش با استفاده از مرور جامع مبانی نظری پژوهش

2- جمع آوری نظرهای متخصصان تصمیم گیرنده: در این گام بعد از شناسایی معیار­های زنجیره تامین، گروه تصمیم گیری متشکل از خبرگان مرتبط با موضوع پژوهش تشکیل شده و پرسشنامه­­ها به منظور تعیین مرتبط بودن شاخص­های شناسایی شده با موضوع اصلی پژوهش و غربالگری برای آن ها ارسال می شود که در آن متغیرهای زبانی جدول 1 ، برای بیان اهمیت هر شاخص به کار می­روند. در این پژوهش از اعداد فازی مثلثی استفاده شده است.

آموزش دلفی فازی (گام به گام محاسبات)

3- تایید و غربالگری شاخص­ ها: این کار از طریق مقایسه مقدار ارزش اکتسابی هر شاخص با مقدار آستانه 𝑆̃ صورت می پذیرد. مقدار آستانه از چند طریق محاسبه می شود که اصولا مقدار 0.7 به عنوان مقدار آستانه در نظر گرفته شده است. برای این کار ابتدا باید مقادیر فازی مثلثی نظرهای خبرگان محاسبه شده سپس برای محاسبه میانگین نظرات n پاسخ دهنده، میانگین فازی آن ها محاسبه شود. محاسبه عدد فازی برای هر یک از شاخص­ ها با استفاده از روابط زیر صورت می ­گیرد.

آموزش دلفی فازی (گام به گام محاسبات)

در روابط بالا اندیس i به فرد خبره و اندیس j به شاخص تصمیم ­گیری اشاره دارد. همچنین مقدار دیفازی شده میانگین عدد فازی از رابطه زیر بدست می­ آید.

آموزش دلفی فازی (گام به گام محاسبات)

4- مرحله اجماع و اتمام دلفی فازی: منظور از اجماع به این معنا است که پاسخ دهندگان به یک تصمیم گیری کلی در مورد عوامل رسیده باشند. و مرحله ای که دیگر بعد از آن اتفاق خاصی در معیارها رخ ندهد.

الگوریتم کلی دلفی فازی به صورت زیر است:

آموزش دلفی فازی (گام به گام محاسبات)

دلفی فازی چند مرحله ای و تک مرحله ای

تکنیک دلفی فازی در بسیاری از موارد در تک مرجله انجام می شود که هدف آن غربالگری شاخص های پژوهش است. در مواردی که هدف شناسایی عوامل جدید باشد معمولا دلفی فازی چند مرحله ای صورت میگیرد. به این صورت که ابتدا با استفاده از مرور ادبیات و پیشینه پژوهش تعداد از عوامل را استخراج میکنیم و سپس توسط یک پرسشنامه نیمه ساختمند  پاسخ دهندگان درخواست می شود که بر اساس یک طیف (معمولا پنج تایی که در جدول 1 آورده شده است) اهمیت شاخص ها را مشخص نمایند در انتهای پرسشنامه نیز یک سوال باز نوشته می شود و از پاسخ دهندگان خواسته می شود که علاوه بر شاخص های مذکور اگر معیار دیگری در نظر دارند که با هدف تحقیق در ارتباط است بیان کنند. بعد از جمع آوری داده ها و تجزیه و تحلیل، پرسشنامه دوم نیز دوباره با همان شاخص ها در اختیار خبرگان قرار می گیرد و همانند قبل اهمیت شاخص ها تعیین می شود این فرایند تا زمان اجماع نظرات ادامه می یابد و معمولا در راند آخر که اجماع صورت گرفت عملیات غربالگری و حذف شاخص های کم اهمیت صورت می گیرد. در جدول زیر مقایسه بین دلفی فازی چند مرحله ای و تک مرحله ای آورده شده است:

آموزش دلفی فازی (گام به گام محاسبات)

پایایی و روایی پرسشنامه دلفی

کنترل روایی و پایایی دلفی کار آسانی نیست (چاس و برایان، 1998). جمع آوری داده ها و عوامل در تکنیک دلفی به صورت کیفی است بنابراین پایایی و روایی آنها با روشهای مرسوم در متدهای کمی قابل محاسبه نیست. از این رو از روشهای کیفی استفاده می شود. در پژوهش کیفی کسب روایی با کسب پایایی نیز همراه است. استراتژی های ممیزی پژوهش، پایایی و روایی را در اختیار ما قرار میدهند که عبارت اند از (دانایی فر و مظفری، 1387):

1- حساسیت پژوهشگر: به معنای وجود خالقیت، حساسیت، تحلیل مستمر، تبحر و انعطافپذیری پژوهشگر در فرایند انجام پژوهش.

2- انسجام روش شناسی: به معنای همسویی بین سؤال و عناصر شیوه پژوهش؛ در نتیجه فرایند پژوهش به صورت رفت و برگشتی و با بازخوانی و تحلیل مستمر انجام میگیرد.

3- کفایت نمونه گیری: به جای رجوع به افراد مختلف که ممکن است اطلاعات لازم پژوهشگر را نداشته باشند، به کارشناسان مراجعه میشود؛ بنابراین نمونه گیری به صورت تعمدی و انتخاب شده رخ می دهد. رجوع به کارشناسان تا جایی ادامه می یابد که پژوهشگر به اشباع نظری (اجماع) دست یابد و به این نتیجه برسد که دیگر چیز جدیدی کشف نخواهد شد.

4- گردآوری و تحلیل همزمان داده ها

5- اندیشیدن تئوریک: طی انجام پژوهش ایده هایی به ذهن پژوهشگر میرسد که در داده های جدید مجددا تأیید می شوند و حتی ممکن است به اصلاح داده ها و روشهای قبل منتهی شوند.


با کمترین هزینه و بالاترین کیفیت تحلیل دلفی فازی خود را انجام دهید| کافیست با ما تماس بگیرید| 09338859181
آموزش دلفی فازی (گام به گام محاسبات)


 

  • توضیحات روش دلفی فازی (FUZZY DELPHI)
  • مثال روش دلفی فازی
  • گام های روش دلفی
4٫9

درباره ی مدیر سایت

کارشناسی مهندسی صنایع/کارشناسی ارشد مهندسی صنایع-صنایع/مسلط به مباحث تصمیم گیری چند شاخصه (MADM) در محیط های قطعی و فازی و خاکستری/ مسلط به نرم افزار های Super Decision - Expert Choice - Visual Promethee

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دو × دو =

انجام تخصصی پروژه، پایان نامه و مقاله تصمیم گیری چند معیاره-- کمترین هزینه بالاترین کیفیت ==> تماس یا تلگرام 09338859181تماس باما
+