آموزش روش الکتره ELECTRE

آموزش روش الکتره (ELECTRE)

روش الکتره چیست؟

روش الکتره (ELECTRE) یا تسلط تقریبی از روشهای تصمیم گیری چند معیاره است و از حروف اول جمله Elimination et Choice Translating Reality به معنی روش حذف و انتخاب سازگار با واقعیت گرفته شده است. در مقالات مختلف مثال هایی از کاربرد این روش بیان شده است از جمله رتبه بندی پروژه ها، طرح ریزی تسهیلات، انتخاب محل کارخانه، برنامه ریزی استراتژیک و…

پرسشنامه این روش نیز همانند روش تاپسیس است یعنی پرسشنامه ای که از ماتریس معیار-گزینه تشکیل شده است. و پاسخگویی به آن بر اساس طیف های کلامی و یا اعداد واقعی است.

این روش اولین بار توسط آقای benayoun در سال 1966 معرفی شد و پس از آن محققانی بنام Roy و Van delf توسعه داده شد. در این روش کلیه گزینه ها با استفاده از مقایسات غیر رتبه ای مورد ارزیابی قرار گرفته و بدان طریق گزینه های غیر موثر حذف می شوند. کلیه این مراحل بر اساس یک مجموعه هماهنگ و یک مجموعه ناهمانگ پایه ریزی می شوند که به دلیل این موضوع این روش معروف به آنالیز هماهنگی نیز می باشد. روش الکتره دارای نسخه های مختلفی است از جمله روش الکتره 1 (ELECTRE 1) ، الکتره 2 و 3 و 4 . اختلاف نسخه های مختلف این روش در نوع عملیات ریاضی و نوع مسائلی است که این روش ها قادر به حل آن می باشند.

گام های روش الکتره (ELECTRE)

مرحله 1- تشکیل ماتریس تصمیم

با توجه به تعداد معیارها و تعداد گزینه ­ها و مقادیر ارزیابی شده گزینه ها برای معیارهای مختلف، ماتریس تصمیم به صورت زیر تشکیل می ­شود.

آموزش روش الکتره (ELECTRE)

که در آن xij عملکرد گزینه iام در رابطه با معیار jام می ­باشد.

مرحله 2- بی مقیاس کردن ماتریس تصمیم

در این مرحله سعی می شود معیارها با ابعاد مختلف به معیارهایی بدون بعد تبدیل شوند برای بی مقیاس کردن از رابطه زیر استفاده می­ شود:

آموزش روش الکتره (ELECTRE)

مرحله 3- تعیین ماتریس وزن معیارها

در این مرحله با توجه به ضرایب اهمیت معیارهای مختلف در تصمیم ­گیری، بردار ضریب اهمیت معیارها تعیین می شود وزن معیارها را می توان از روشهایی نظیر AHP و یا آنتروپی شانون تعیین نمود.

مرحله 4- تعیین ماتریس تصمیم وزن دار نرمال شده

ماتریس تصمیم وزن دار از ضرب ماتریس تصمیم بی مقیاس شده در برابر وزن معیارها به دست می ­آید.

vij=wj*rij      j=1,2,….,n ; i=1,2,…,m

مرحله 5- تشکیل مجموعه معیارها موافق و مخالف

برای هر زوج گزینه k و e مجموعه معیارها به دو زیر مجموعه موافق و مخالف تقسیم می­ شوند. مجموعه موافق (Ske) مجموعه ­ای از معیارهایی است که در آن گزینه k به گزینه e ترجیح دارد و مجموعه مکمل آن مجموعه مخالف (Dke) می­باشد مجموعه معیارهای موافق برای معیارهای مثبت و منفی به ترتیب به صورت زیر تعریف می ­شوند.

آموزش روش الکتره (ELECTRE)

مجموعه معیارهای مخالف برای مثبت و منفی به ترتیب به صورت زیر تعریف می ­شود.

آموزش روش الکتره (ELECTRE)

مرحله 6- تشکیل ماتریس توافق

ماتریس توافق یک ماتریس مربعی است که بعد آن تعداد گزینه ­ها می­باشد. هر یک از درایه­ های این ماتریس، شاخص توافق بین دو گزینه نامیده می ­شود. مقدار این شاخص، از جمع وزن معیارهایی که در مجموعه موافق وجود دارند، به دست می ­آید. به عبارت دیگر برای محاسبه شاخص توافق (Cke) باید گزینه k و گزینه e مقایسه شده و مقدار آن از جمع وزن معیارهایی که گزینه k نسبت به گزینه e ترجیح دارد، به دست می ­آید. به زبان ریاضی، شاخص توافق از رابطه زیر محاسبه می­ شود.

آموزش روش الکتره (ELECTRE)

شاخص توافق، بیانگر میزان برتری گزینه k بر گزینه e بوده و مقدار آن از صفر تا یک تغییر می­ کند

مرحله7- تعیین ماتریس مخالف

ماتریس مخالف یک ماتریس مربعی می­باشد که بعد آن تعداد گزینه ­ها می­باشد. هر یک از درایه ­های این ماتریس، شاخص عدم توافق (مخالفت) بین دو گزینه نامیده می­شود. مقدار این شاخص از رابطه زیر بدست می­ آید.

آموزش روش الکتره (ELECTRE)

گام 8- تشکیل ماتریس تسلط موافق

در مرحله ششم نحوه محاسبه شاخص توافق (Cke) بیان شد، هم اکنون در این مرحله یک مقدار معین برای شاخص توافق مشخص می­ شود که آن را آستانه موافقت می­ نامند و با C¯ نشان داده می­ شود. آستانه موافقت از میانگین گیری شاخص ­های توافق (درایه ­های ماتریس توافق) به دست می­ آید. به زبان ریاضی مقدار آستانه موافقت از رابطه زیر محاسبه می­ شود.

آموزش روش الکتره (ELECTRE)

ماتریس تسلط موافق (F) با توجه به مقدار آستانه موافقت تشکیل می­شود. اگر Cke بزرگتر از C¯ باشد، برتری گزینه k بر گزینه e قابل قبول است در غیر اینصورت گزینه k بر گزینه e برتری ندارد لذا درایه­ های ماتریس تسلط موافق از رابطه زیر تعیین می­شود.

آموزش روش الکتره (ELECTRE)

گام 9- تشکیل ماتریس تسلط مخالف

ماتریس تسلط مخالف (G) مانند ماتریس تسلط موافق تشکیل می­ شود. بدین منظور ابتدا باید مقدار آستانه مخالفت (d¯) از میانگین­ گیری شاخص ­های مخالفت (درایه ­های ماتریس مخالف) محاسبه شود. به زبان ریاضی مقدار آستانه مخالفت از رابطه زیر محاسبه می­ شود.

آموزش روش الکتره (ELECTRE)

همان گونه که در مرحله هفتم بیان شد، مقدار شاخص مخالفت (dke)هر چه کمتر باشد بهتر است. زیرا میزان مخالفت (عدم توافق) برتری گزینه k بر گزینه e را بیان می­کند. چنانچه dke از (d¯) بزرگتر باشد میزان مخالفت زیاد بوده و نمی­ توان از آن صرفنظر کرد بنابراین درایه ­های ماتریس تسلط مخالف (G) به صورت زیر محاسبه می­ شود.

آموزش روش الکتره (ELECTRE)

هر عضو ماتریس G نیز نشان گر رابطه تسلط مابین گزینه­ ها می­ باشد.

گام 10- تشکیل ماتریس تسلط نهایی

ماتریس تسلط نهایی (H) از ضرب تک تک درایه­ های ماتریس تسلط موافق (F) در ماتریس تسلط مخالف (G) حاصل می­ شود.

آموزش روش الکتره (ELECTRE)

مرحله 11- انتخاب بهترین گزینه

ماتریس تسلط نهایی (H) ترجیحات جزئی گزینه­ ها را بیان می­کند. به طور مثال، اگر مقدار hke برابر یک باشد بدین معناست که برتری گزینه k بر گزینه e در هر دوحالت موافق و مخالف قابل قبول است (یعنی برتری آن از حد آستانه موافقت بیشتر بوده و مخالفت و یا ضعف آن نیز از حد آستانه مخالفت کمتر است) ولیکن هنوز گزینه k شانس مسلط شدن توسط گزینه­ های دیگر را دارد. گزینه ­ای باید انتخاب شود که بیشتر از آن مغلوب شود، تسلط داشته باشد و از این نظر می ­توان گزینه­ ها را رتبه ­بندی کرد.

آموزش روش الکتره (ELECTRE)فیلم آموزش روش الکتره 1 و 2 تهیه شده است که با ابتدا تئوری این روش ها را بیان می کند و سپس با ارائه یک مثال الکتره به حل آن در نرم افزار اکسل پرداخته می شود. از طریق لینک زیر می توانید این فیلم را تهیه کنید:

دانلود فیلم آموزش الکتره (ELECTRE)


چنانچه نیازمند مشاوره رایگان و یا انجام پروژه های خود با این روش را دارید با ما تماس بگیرید| 09338859181

آموزش روش الکتره (ELECTRE)


مطالب مشابه و مرتبط

  • توضیحات روش الکتره 1 و 2
  • معرفی گام های روش الکتره (electre)
5٫0

درباره ی مدیر سایت

کارشناسی مهندسی صنایع/کارشناسی ارشد مهندسی صنایع-صنایع/مسلط به مباحث تصمیم گیری چند شاخصه (MADM) در محیط های قطعی و فازی و خاکستری/ مسلط به نرم افزار های Super Decision - Expert Choice - Visual Promethee

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

6 − یک =

انجام تخصصی پروژه، پایان نامه و مقاله تصمیم گیری چند معیاره-- کمترین هزینه بالاترین کیفیت ==> تماس یا تلگرام 09338859181تماس باما
+