تبلیغ دوم صنایع بیست
آموزش روش تاکسونومی عددی و نرم افزار اکسل

آموزش روش تاکسونومی

آموزش روش تاکسونومی
4 امتیاز در مجموع 2 رای از 1 تا 5
جهت حمایت از ما، لطفا امتیاز این پست را از طریق ستاره های بالا مشخص کنید (فقط بر روی ستاره ها کلیک کنید)

معرفی روش تاکسونومی عددی

روش تاکسونومی (taxonomy) اولین بار توسط آندرسون در سال 1763 پیشنهاد داده شد. و در سال 1950 توسط گروهی از ریاضی دانان بسط داده شد. روش تاکسونومی از روش های تصمیم گیری چند شاخصه MADM می باشد که از هدف آن انتخاب بهترین گزینه از بین m گزینه بر اساس n میعار می‌باشد. در این پست ابتدا به صورت گام به گام مراحل ذکر می‌گردد سپس در قالب یک ویدیو روش تاکسونومی عددی در نرم افزار اکسل (EXCEL) پیاده سازی می‌شود. در پژوهش ها و مقالات هر چا نامی از روش تاکسونومی آورده شود در 99 درصد موارد منظور تاکسونومی عددی است.

پرسشنامه روش تاکسونومی نیز همانند روش های تاپسیس و یا ویکور می باشد زیرا ماتریس تصمیم روش تاکسونومی همانند روش های تاپسیس و ویکور به صورت معیار-گزینه می باشد. ویدیوی آموزش تهیه پرسشنامه این روشها را میتوانید از این لینک تهیه کنید.

مراحل روش تاکسونومی عددی

1- مشخص نمودن گزينه­‌ها و تعيين شاخص­‌های مختلف

در اين مرحله تعداد m گزينه (A1 تا Am) توسط تحليل­گر و يا گروه کارشناسان  با توجه به n شاخص (C1 تا Cn) ارزيابي می شوند.

2- تشکيل ماتريس تصميم و سپس محاسبه ميانگين و انحراف معيار

ماتریس تصمیم را همانند جدول زیر تشکیل می‌دهیم

cn….c3c2c1
r1n….r13r12r11A1
r2n….r34r22r21A2
…..….…..…..…..…..
rmnrm3rm2rm1Am
averagenaverage3average2average1میانگین
SigmanSigma3Sigma2Sigma1انحراف معیار

در این گام نیز باید شاخص های مثبت و منفی مشخص شوند

3- تشکيل ماتريس استاندارد (نرمال شده) Z

در ماتريس تصميم، گزينه­ ها بر حسب شاخص ­هايي بيان شده ­اند که مقياس ­هاي اندازه ­گيري مختلفي دارند و در اين مرحله سعي در از بين بردن واحدهاي مختلف آن­ها است که براي اين کار از رابطه Z استاندارد استفاده می‌شود يعني ميانگين مقادير هر شاخص از مقدار هر خصوصيت کم شده و بر انحراف معيار آن تقسيم مي­شود.

نرمال سازی ماتریس تاکسونومیدر انتهاي ماتريس استاندارد براي هر كدام از شاخص­هاي مثبت، بزرگترين عدد مثبت قابل مشاهده (ايده ­آل مثبت) و براي شاخص­هاي منفي، بزرگترين عدد منفي (ايده ­آل منفي) تعيين مي­ شود که با DOj نمایش داده می ­شود.

4- تعيين فاصله مرکب بين گزينه­ ها

در اين بخش با داشتن ماتريس استاندارد Z، فاصله هر گزينه از گزينه ­های ديگر نسبت به هر يک از شاخص ­ها از رابطه زیر فاصله اقلیدسی تعيين مي­شود.

محاسبه فاصله در ماتریس تاکسونومیدر اينجا a و b دو گزينه مورد ارزيابي هستند. اين عمليات يک نوع محاسبه زوجي بين هر دو گزينه با هم است. به گونه ­ای که فاصله هر دو گزينه از خودش برابر صفر است و فاصله گزينه a و b مساوي با فاصله گزينه b از a است. با توجه به موارد فوق ماتريس فواصل مرکب بين گزينه­ ها تشکيل مي­ شود که قطر اصلي آن نشان دهنده فاصله هر گزينه با خودش است که برابر صفر خواهد بود.

5- تعيين کوتاه­ترين فاصله

در اين گام کمترين ميزان فاصله هر سطر از ماتريس تعيين مي­شود. سپس ميانگين هر کدام از فاصله گزينه­ ها و انحراف معيار آن­ها به دست می آوریم. در اين صورت dr هاي بين حد بالا و حد پايين هماهنگ بوده و گزينه ­هايي که خارج از اين محدوده تعيين شده قرار بگيرند، بايد حذف شوند. مجدداً ماتريس تصميم بدون گزينه­ هاي حذف شده تشکيل شده، مراحل تکرار مي­شوند.

همگن سازی گزینه ها در روش تاکسونومی

6- تحديد گزينه­ ها (همگن سازی گزينه­ ها)

ممکن است واحدهايی وجود داشته باشند که داراي فاصله­ هاي بسيار بيشتر و يا کمتر از ساير گزينه­ ها باشد. لذا بايد گزينه­ های ناهمگن از مجموعه حذف شوند، براي انجام اين کار حد بالا و حد پايين استفاده می شود.

7- تعيين الگو يا سرمشق گزينه ­ها

در اين گام فاصله هر يک از گزينه ­ها از مقدار ايده­ آل (مشخص شده در گام 4) را به دست آورده، فاصله کم از ايده­ آل نمايانگر وضعيت مناسب آن است و فاصله زياد بيان کننده وضعيت نامناسب آن گزينه مي ­باشد.

8- درجه ­بندی يا رتبه­ بندی ميزان توسعه يافتگی گزينه­ ها (Fi)

در اين مرحله به درجه­ بندی توسعه يافتگی و وضعيت گزينه ­ها پرداخته می شود.

در فیلم زیر قسمتی از توضیحات نرم افزار این روش می باشد که در قالب اکسل تهیه شده است جهت تهیه نسخه کامل نرم افزار و روش تاکسونومی اینجا را کلیک کنید

جهت دانلود آموزش ویدیویی روش تاکسونومی اینجا را کلیک کنید


چنانچه نیازمند مشاوره رایگان و انجام پروژه خود با این روش هستید با ما تماس بگیرید
انجام پروژه تصمیم گیری چند معیاره mcdm

مطالب مشابه و مرتبط

اشتراک گذاری این مطلب در شبکه های اجتماعی

درباره ی مدیر سایت

کارشناسی مهندسی صنایع/کارشناسی ارشد مهندسی صنایع-صنایع/مسلط به مباحث تصمیم گیری چند شاخصه (MADM) در محیط های قطعی و فازی و خاکستری/ مسلط به نرم افزار های Super Decision - Expert Choice - Visual Promethee

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Call Now Buttonتماس (مشاوره و تحلیل)
تخفیف 75% فیلم آموزش HSE | مدت زمان: 180 دقیقه | فقط 35هزار تومان | به مدت محدود |جهت دانلود کلیک کنید
+