خانه / آموزش های نرم افزاری و غیر نرم افزاری / آموزش روش دیمتل فازی (Fuzzy dematel)
آموزش رایگان روش دیمتل فازی fuzzy dematel

آموزش روش دیمتل فازی (Fuzzy dematel)

روش دیمتل فازی به بررسی روابط بین معیارها و زیرمعیارها می پردازد و توسط ماتریس ارتباط کل معیارهای تاثیرگذار و تاثیرپذیر (یا به عبارتی دیگر معیارهای علی و معلول) را مشخص می سازد. این روش از روشهای تصمیم گیری چند شاخصه می باشد. همان طور که از نام این روش پیداست تمامی محاسبات در محیط فازی صورت می گیرد. در پایین این پست فیلم آموزش روش دیمتل فازی به همراه پیاده سازی در اکسل آورده شده است.

گام های روش دیمتل فازی

لین و وو (2008) گام های زیر را برای انجام روش دیمتل فازی ارائه دادند.

گام اول: تشکیل گروه خبرگان به منظور جمع آوری دانش گروهی آنها برای حل مسئله

گام دوم: تعیین معیارهای مورد ارزیابی و همچنین طراحی مقیاس­های زبانی: در این گام با استفاده از نظرات خبرگان عوامل و شاخصهای پژوهش شناسایی می شوند.

معیارهای مورد ارزیابی با توجه به حوزه­های مورد بررسی انتخاب خواهند شد. مقیاس­های زبانی مورد استفاده در این روش و مقادیر متناظر با آنها در جدول 1 آمده است. اعداد فازی مورد استفاده در این پژوهش از نوع فازی مثلثی هستند.

جدول 1: عبارات زبانی مورد استفاده و اعداد فازی متناظر

عبارات زبانیمعادل قطعیاعداد فازی مثلثی
بدون تاثیر (No)0(0.25, 0, 0)
تاثیر خیلی کم (VL)1(0.5, 0.25, 0)
تاثیر کم (L)2(0.75, 0.5, 0.25)
تاثیر زیاد (H)3(1, 0.75, 0.5)
تاثیر خیلی زیاد (VH)4(1, 1, 0.75)

گام سوم: ایجاد ماتریس فازی ارتباط مستقیم اولیه با جمع آوری نظرات خبرگان.

برای اندازه گیری روابط بین معیارها باید آن­ها را در یک ماتریس مربعی قرار داده و از خبرگان بخواهیم آنها را به صورت زوجی و بر اساس میزان تاثیرشان بر یکدیگر با هم مقایسه کنند. در این نظرسنجی، خبرگان نظرات خود را بر اساس جدول 1 بیان خواهند کرد. با فرض اینکه به تعداد n معیار و p خبره داشته باشیم؛ p ماتریس فازی داریم، که هر یک متناظر با نظرات یک خبره همراه با اعداد فازی مثلثی به عنوان عناصر آن خواهند بود.

گام چهارم: نرمال سازی ماتریس فازی ارتباط مستقیم.

بدین منظور، از تبدیل مقیاس خطی به عنوان فرمول نرمال سازی برای تبدیل مقیاس­های معیارها به معیارهای قابل مقایسه استفاده می­شود.

آموزش روش دیمتل فازی (Fuzzy dematel)

گام پنجم: محاسبه ماتریس فازی ارتباط کل. در این گام ابتدا معکوس ماتریس نرمال را محاسبه نموده و سپس آن را از ماتریس I کم میکنیم و در انتها ماتریس نرمال را در ماتریس حاصل ضرب میکنیم.

آموزش روش دیمتل فازی (Fuzzy dematel)

گام ششم: ایجاد و تجزیه و تحلیل نمودار علی.

بدین منظور، ابتدا جمع عناصر هر سطر (Di) و جمع عناصر هر ستون (Ri) از ماتریس فازی را محاسبه می­کنیم. سپس به راحتی مقادیر D+R  و D-R را به دست می­آوریم. برای ترسیم نمودار علی باید مانند روش دیمتل قطعی، این دو مقدار را غیر فازی کنیم. در اینجا برای غیرفازی سازی این دو مقدار از روش CFCS استفاده می­کنیم.

بعد از غیر فعال­سازی اعداد، یک دستگاه مختصات دکارتی ترسیم می­شود. در این دستگاه، محور طولی مقادیر  D+R را نشان داده و dD-R محور عرضی می باشد.

بنابراین:

  • بردار افقی در دستگاه مختصات، میزان تاثیر و تاثر عامل مورد نظر در سیستم است. به عبارت دیگر، هر چه این مقدار برای یک عامل بیشتر باشد، آن عامل تعامل بیشتری با سایر عوامل سیستم دارد.
    بردار عمودی دستگاه مختصات، قدرت تاثیرگذاری هر عامل را نشان می­دهد. به طور کلی اگر این مقدار برای یک عامل مثبت باشد، یک متغیر علی محسوب شده و اگر منفی باشد، یک متغیر معلول محسوب می­شود.

مثال روش دیمتل فازی

در این بخش قصد داریم روش دیمتل فازی را برای 4 معیار پیاده سازی کنیم.

گام اول: تشکیل ماتریس ارتباط مستقیم ادغام شده

در این گام با استفاده از رابطه 1 نظرات پاسخ دهندگان را ادغام می­کنیم. ادغام سازی از طریق روش میانگین حسابی اجرا می شود. نتایج در جدول 3 آورده شده است.

جدول3: ماتریس ارتباط مستقم معیارها

 C1C2C3C4
C1(0,0,0)(0.45,0.7,0.9)(0.25,0.5,0.75)(0.35,0.6,0.8)
C2(0.35,0.6,0.8)(0,0,0)(0.5,0.75,0.95)(0.25,0.5,0.7)
C3(0.4,0.65,0.8)(0.5,0.75,0.9)(0,0,0)(0.5,0.75,0.9)
C4(0.45,0.7,0.9)(0.3,0.55,0.75)(0.3,0.55,0.8)(0,0,0)

گام دوم: نرمال کردن ماتریس ارتباط مستقیم

در این گام با استفاده از رابطه 2 و 3 ماتریس ارتباط مستقیم را نرمال می­کنیم که نتیجه در جدول 4 آورده شده است.

جدول4: ماتریس نرمال شده ارتباط مستقیم معیارها

 C1C2C3C4
C1(0,0,0)(0.173,0.269,0.346)(0.096,0.192,0.288)(0.135,0.231,0.308)
C2(0.135,0.231,0.308)(0,0,0)(0.192,0.288,0.365)(0.096,0.192,0.269)
C3(0.154,0.25,0.308)(0.192,0.288,0.346)(0,0,0)(0.192,0.288,0.346)
C4(0.173,0.269,0.346)(0.115,0.212,0.288)(0.115,0.212,0.308)(0,0,0)

گام سوم: تشکیل ماتریس ارتباطات کامل (T)

در این گام با استفاده از روابط 5 و 6 و 7 ماتریس ارتباطات کامل (T) را تشکیل می­دهیم. که در جدول جدول 5 آورده شده است.

جدول 5: ماتریس ارتباطات کامل معیارها

 C1C2C3C4
C1(0.096,0.515,5.304)(0.247,0.738,5.651)(0.177,0.648,5.538)(0.205,0.678,5.378)
C2(0.221,0.719,5.553)(0.109,0.546,5.409)(0.256,0.727,5.596)(0.186,0.673,5.371)
C3(0.258,0.796,5.789)(0.291,0.833,5.903)(0.113,0.561,5.563)(0.277,0.794,5.642)
C4(0.245,0.729,5.565)(0.204,0.702,5.621)(0.188,0.658,5.551)(0.089,0.493,5.147)

گام چهارم: ایجاد و تجزیه و تحلیل نمودار علی

در این گام جمع سطر (D) و جمع ستون (R) ماتریس ارتباطات کامل (جدول 5) را بدست می­آوریم. و سپس مقدار D+R و D-R را محاسبه می­کنیم. در این فاز جهت دیفازی کردن مقادیر از رابطه 9 استفاده می­شود. نتایج در جدول 6 آورده شده است.

چدول 6: جدول مقادیر D وR معیارها

DiRi(Di)defuzzy(Ri)defuzzyD+RD-R
C1(0.725,2.58,21.871)(0.82,2.759,22.211)8.398.6016.99-0.20
C2(0.771,2.664,21.93)(0.851,2.819,22.583)8.468.7517.21-0.30
C3(0.938,2.985,22.896)(0.734,2.594,22.248)8.948.5317.460.41
C4(0.727,2.582,21.884)(0.756,2.639,21.539)8.408.3116.710.09

در جدول 6 جمع عناصر هر سطر (D) نشانگر میزان تاثیرگذاری آن عامل بر سایر عامل‌های سیستم است. براین اساس معیار (C3) از بیشترین تاثیرگذاری برخورداری است.

جمع عناصر ستون (R) برای هر عامل نشانگر میزان تاثیرپذری آن عامل از سایر عامل های سیستم است. براین اساس معیار (C2) از میزان تاثیرپذیری بسیار زیادی برخوردار است.

بردار افقی (D+R)، میزان تاثیر و تاثر عامل مورد نظر در سیستم است. به عبارت دیگر هرچه مقدار D+R عاملی بیشتر باشد، آن عامل تعامل بیشتری با سایر عوامل سیستم دارد. براین اساس معیار (C3) بیشترین تعامل را با دیگر عوامل مورد مطالعه دارند.

بردار عمودی (D-R)، قدرت تاثیرگذاری هر عامل را نشان می‌دهد. بطور کلی اگر D-R مثبت باشد، متغیر یک متغیر علت محسوب می‌شود و اگر منفی باشد، معلول محسوب می‌شود. در این معیار د (C3) و (C4) متغیر علت بوده و (C1) و (C2) معلول هستند.

آموزش روش دیمتل فازی (Fuzzy dematel)


آموزش روش دیمتل فازی (Fuzzy dematel)جهت مشاهده فیلم آموزش روش دیمتل فازی در اکسل اینجا را کلیک کنید


چنانچه نیازمند مشاوره و یا انجام پروژه خود با این روشها هستید با ما تماس بگیرید| 09338859181

آموزش روش دیمتل فازی (Fuzzy dematel)


مطالب مرتبط و مشابه:

  • روش دیمتل فازی (fuzzy dematel)
  • مثال روش دیمتل فازی
  • گام های روش دیمتل فازی
4٫9

درباره ی مدیر سایت

کارشناسی مهندسی صنایع/کارشناسی ارشد مهندسی صنایع-صنایع/مسلط به مباحث تصمیم گیری چند شاخصه (MADM) در محیط های قطعی و فازی و خاکستری/ مسلط به نرم افزار های Super Decision - Expert Choice - Visual Promethee

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 × 4 =

انجام تخصصی پروژه، پایان نامه و مقاله تصمیم گیری چند معیاره-- کمترین هزینه بالاترین کیفیت ==> تماس یا تلگرام 09338859181تماس باما
+