تبلیغ دوم صنایع بیست
خانه / پروژه و پایان نامه / انجام روش AHP فصل 4 پایان نامه

انجام روش AHP فصل 4 پایان نامه

انجام روش AHP فصل 4 پایان نامه
4 امتیاز در مجموع 8 رای از 1 تا 5
جهت حمایت از ما، لطفا امتیاز این پست را از طریق ستاره های بالا مشخص کنید (فقط بر روی ستاره ها کلیک کنید)

بخش های مختلف پایان نامه

یک پایان نامه شامل بخش های مختلفی است اصولا پایان نامه ها در 5 فصل تدوین می شوند که در زیر آورده شده اند دو فصل اول را بخش تئوری و 3 فصل انتهایی را بخش تحلیل می نامند. در این بخش تمرکز ما بر روی پایان نامه های آماری و تصمیم گیری چند معیاره است.

فصل اول؛ مقدمه و بیان مساله: در این بخش ابتدا مقدمه و سپس بیان مساله طرح می شود و به بیان ضرورت و اهداف پژوهش، الگوریتم کلی تحقیق و تعریف واژگان پرداخته می شود. این فصل اصولا بخش زیادی از مطالب پروپوزال را شامل می شود.

فصل دوم؛ مرور ادبیات و پیشینه پژوهش: در این بخش ابتدا توضیحات کامل و جامعی در مورد موضوع پایان نامه، بررسی انواع مدل های مقالات و سپس تعریف تمامی متغیرهای مساله صورت می گیرد در انتها نیز به بررسی مقالات داخلی و خارجی پرداخته می شود و در حد خلاصه کارهای قبلی بررسی و نتایج ذکر می شود. اصولا خروجی فصل دوم یک مدل کیفی استخراج شده از مرور ادبیات می باشند.

فصل سوم؛ روش شناسی پژوهش: در این بخش همانطور که از نامش مشخص است روشی که قرار است در پایان نامه بکار گرفته شود توضیح داده می شود البته قبل از آن توضیحاتی در مورد جامعه و نمونه آماری، پرسشنامه ها، روایی و پایایی و سپس توضیح الگوریتم روش آورده می شود.

فصل چهارم؛ تجزیه و تحلیل داده ها: این قسمت قلب پایان نامه را تشکیل می دهد زیاد هر آنچه تابحال انجام داده ایم باید در این فصل بکار گرفته و نتایج آورده شود در این بخش به تحلیل پرسشنامه های پر شده پرداخته  و سپس جداول و نمودارهای متناسب با روش آورده می شود.

فصل پنجم؛ نتیجه گیری و پیشنهادات: در این بخش باید بر اساس نتایجی که در فصل چهارم اخذ شد نتیجه گیری و سپس پیشنهادات کاربردی و آتی ارائه شود. این بخش نیز به نوبه خود از مهمترین بخش های پایان نامه است زیرا قرار است از آنچه تابحال انجام داده ایم نتایجی به صورت پیشنهاد ارائه دهیم.

کاربرد روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)

روش تصمیم گیری سلسله مراتبی یکی از پرکاربردترین و شناخته شده ترین تکنیک های تصمیم گیری چند معیاره می باشد. دامنه تنوع زمینه های استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی تا کنون بسیار گسترده بوده است به طوریکه در بیشتر مقالات و پایان نامه ها کاربردهای فرآیند تحلیل سلسله مراتبی را در زمینه های انتخاب (مثلا انتخاب نرم افزار)، ارزیابی (مثلا ارزیابی عرضه کننده ها)، تخصیص (مثل تخصیص مکان)، برنامه ریزی و توسعه، اولویت بندی و رتبه بندی، تصمیم گیری، پیش بینی، برنامه ریزی استراتژیک و زمینه های مرتبط و … دسته بندی و بیان نموده اند.

همچنین استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی برای تخصیص منابع در حوزه های مختلف تولیدی، سیاسی، دولتی، مهندسی، آموزش، استخدام و … گزارش شده است، که در برخی از این کاربردها، ابزار یا ابزارهای دیگری از قبیل برنامه ریزی خطی نیز در کنار فرآیند تحلیل سلسله مراتبی استفاده شده است. این روش یک ابزار کمکی برای تصمیم گیری چند معیاره (MCDM) می باشد که کاربردهای فراوانی در زمینه های مختلف مثل کشاورزی، دارویی و درمان، سرویس های اینترنتی،  مدیریت و اداره ی آب و … دارد. یکی از اهمیت های AHP، استفاده ی آن برای بدست آوردن وزن های نسبی از ماتریس مقایسات زوجبی (ماتریس قضاوت) است.

مراحل کلی تحلیل روش AHP عبارتند از:

  1. ترسیم مدل و رسم درخت سلسله مراتبی
  2. تشکیل مقایسات زوجی و تعیین خبرگان برای پاسخگویی
  3. محاسبه وزن های نسبی و تعیین نرخ ناسازگاری
  4. تعیین اوزان نهایی

ترسیم مدل سلسله مراتبی

درک یک مسئله در حالت کلی و پیچیده، برای انسان کاری دشوار است و ممکن است ابعاد مختلف و مهم مسئله، مورد توجه قرار نگیرد. از این رو تجزیه ی یک مسئله ی کلی به چندین مسئله ی جزئی تر، در درک مسئله بسیار کارساز می باشد. در واقع تجزیهی یک مسئله ی بزرگ تر به مسائل کوچک تر، بیانگر روابط موجود بین عناصر کوچک تر است، به گونه ای که با انجام این عمل، روابط و مفاهیم مسئله ی مورد تصمیم گیری و همچنین ارتباط هر عنصر با عناصر دیگر، به دقت درک می شود. با این کار «درخت سلسله مراتبی تصمیم» به وجود می آید و در درک مسئله، کمک قابل توجهی میکند.

در درخت سلسله مراتبی در سطح اول «هدف» قرار میگیرد. در سطح دوم «معیاره ها» ذکر می شوند. در پایین ترین سطح «گزینه ها» قرار میگیرند. گاهی اوقات خود معیارها نیز باید به صورت جزئی تر مورد تجزیه و تحلیل واقع شوند که در این گونه موارد یک سطح دیکر (که شامل زیر معیارها می شود) به سلسله مراتبی اضافه می شود. بدین ترتیب درخت سلسله مراتبی می تواند دارای چندین سطح باشد. هرگاه معیارهای جزئی تر همگی با تمامی معیارهای سطح بالاتر بعدی مقایسه شوند، سلسله مراتبی را، سلسله مراتبی چندسطحی کامل و در غیر این صورت آن را سلسله مراتبی چندسطحی ناقص گویند. شکل زیر مدل ساده ای از درخت سلسله مراتبی برای چهار معیار و چهار گزینه نشان می دهد.

نمونه درخت سلسله مراتبی در روش AHP

تشکیل مقایسات زوجی

مقایسه زوجی به معنی مقایسه دوبه دوی عوامل و گزینه های پژوهش است و هر سطح نسبت به سطح بالاتر خود مقایسه زوجی می شود به عنوان مثال در شکل بالا، ابتدا 4 معیار اصلی نسبت به هدف با یکدیگر مقایسه زوجی شده و سپس 4 گزینه نسبت به تک تک معیارها مقایسه زوجی می شوند. این مقایسات، توسط طیف 1 تا 9 آقای ساعتی که در جدول زیر آورده شده است تکمیل می شود. این طیف از همیت برابر شروع و تا کاملا ارجح (مهم تر) ادامه دارد. تعداد مقایسات زوجی نیز از رابطه n*n-1/2 حاصل می شود به عنوان مثال وقتی 4 معیار داریم n=4 می شود پس بر اساس رابطه، تعداد مقایسات زوجی برابر با 6 است.

مقایسات زوجی AHP

نکته: پرسشنامه AHP همان مقایسات زوجی می باشد که باید توسط خبره ها که معمولا تعدادشان بین 10 تا 15 نفر است تکمیل شود.

محاسبه اوزان نسبی و نرخ ناسازگاری

در این بخش ابتدا بر اساس مقایسات زوجی که در مرحله قبل ایجاد شد نرخ ناسازگاری را محاسبه می کنیم این نرخ ناسازگاری هم به صورت دستی و هم توسط دو نرم افزار قدرتمند سوپر دسیژن و یا اکسپرت چویس قابل محاسبه است. این نرخ باید همواره از 0.1 کمتر باشد تا مقایسه زوجی سازگار شود سازگاری به معنی درست انجام شدن و قابل اعتماد بود می باشد به بیان دیگر همان پایایی می توان در نظر گرفت. در دو شکل زیر نمایی از محاسبه نرخ ناسازگاری توسط این دو نرم افزار آورده شده است.

محاسبه نرخ ناسازگاری در نرم افزار سوپر دسیژن و اکسپرت چویس

در گام بعد باید وزن های نسبی عوامل را مشخص کرد در روش AHP محاسبه وزن از روشهای مختلفی از جمله روش بردار ویژه، روش حداقل مربعات، حداقل مربعات لگاریتمی، روشهای تقریبی و … محاسبه می شود. که جهت مطالعه بیشتر می توانید به بخش آموزش وزن دهی مراجعه کنید. معمولا هنگامی که مدل سلسله مراتبی را به صورت دستی حل میکنند برای محاسبه وزن از روشهای تقریبی شامل مجموع سطری، مجموع ستونی، میانگین حسابی و هندسی استفاده می کنند. اما هنگامی که از نرم افزار برای محاسبه وزن استفاده شود خود نرم افزار اوزان را از طریق روش بردار ویژه (دقیق ترین روش محاسبه وزن) محاسبه می کند.

نکته: محاسبه وزن از هر طریقی انجام شود رتبه حفظ می شود اما اوزان ممکن است کمی تغییر کنند به عنوان مثال اگر در روش بردار ویژه معیار C1 وزن بیشتر از همه کسب کند و C2 رتبه دوم از لحاظ وزن را داشته باشد در تمامی روشها این رتبه حفظ می شود اما وزن تغییراتی در هر روش دارد.

محاسبه اوزان نهایی

بعد از محاسبه وزن های نسبی، باید اوزان نهایی را محاسبه کرد در مدلی که شامل معیار و گزینه می باشد کافیست وزن معیارها را در وزن نسبی گزینه ها ضرب کرد تا اوزان نهایی حاصل شود. وزن نهایی مشخص میکند که هر گزینه نسبت به هدف چه امتیاز و رتبه ای را کسب کرده است. به عنوان مثال فرض کنید که قصد خرید خانه داشته باشید 4 معیار قیمت، مساحت، نزدیکی به محل کار و نزدیکی به مرکز شهر مدنظر داشته باشید حال اگر تعدادی خانه وجود داشته باشد اوزان نسبی مشخص میکنند که در هر معیار کدام خانه اولویت دارد اما وزن نهایی مشخص میکند که از نظر هدف (خرید خانه) کدام یکی بهتر و ارجح تر است.

الگوریتم تحلیل فصل 4 روش AHP

به صورت کلی مراحل تحلیل فصل 4 تکنیک فرایند سلسله مراتبی به صورت شکل زیر می باشد. بر این اساس ابتدا بر اساس مرور ادبیات و پیشینه پژوهش و نظرات خبرگان، عوامل پژوهش استخراج و سپس تایید می شوند در این بخش نیز می توان از روش دلفی نیز استفاده نمود این روش در چند راند صورت میگیرد و هدف آن استخراج نهایی عوامل است. سپس بر اساس این عوامل، پرسشنامه و مقایسه زوجی تشکیل می شود. این مقایسات زوجی بر اساس مدل می باشد و بعد از تشکیل در اختیار خبرگان (پاسخ دهندگان) قرار داده می شود تا بر اساس طیف 1 تا 9 ساعتی به مقایسات زوجی پاسخ دهند همچنین در این گام باید نرخ ناسازگاری مقایسات زوجی بررسی شود در صورتی که نرخ ناسازگاری از مقدار 0.1 کمتر بود مقایسات زوجی با روش میانگین هندسی ادغام  می شوند سپس جهت تعیین وزن وارد نرم افزارهای سوپردسیژن (Super Decision) و یا اکسپرت چویس (ExpertCHoice) می شوند. سپس اوزان نسبی و نهایی عوامل محاسبه شده و گزارش نهایی تکمیل می شود.

فلوچارت انجام فصل 4 پایان نامه AHP

نکته: در مواقعی که مدل مساله دارای گزینه (Alternative) باشد در گام آخر می توان تحلیل حساسیت نیز انجام داد و بر اساس آن مشخص کرد بازه تغییرات رتبه گزینه ها نسبت به معیارها چگونه است.


چنانچه نیازمند مشاوره و یا تحلیل پایان نامه خود را دارید با ما تماس بگیرید

انجام پروژه تصمیم گیری چند معیاره

اشتراک گذاری این مطلب در شبکه های اجتماعی

درباره ی مدیر سایت

کارشناسی مهندسی صنایع/کارشناسی ارشد مهندسی صنایع-صنایع/مسلط به مباحث تصمیم گیری چند شاخصه (MADM) در محیط های قطعی و فازی و خاکستری/ مسلط به نرم افزار های Super Decision - Expert Choice - Visual Promethee

3 دیدگاه

  1. با سلام و وقت بخیر
    سوالی داشتم از خدمتتون
    خواستم بدونم مقادیر موجود در جدول مقایسات زوجی خروجی از نرم افزار expert choice می تونه منفی باشه یانه؟ و اگه منفی باشه نشانه چیه؟

    • مدیر سایت

      سلام
      مقایسه زوجی در روش AHP بر اساس طیف 1 تا 9 صورت میگیره پس کلیه اعداد مثبت هستند و منفی نیستن. عدد منفی نشانه اشتباه در مراحل پیاده سازی است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Call Now Buttonتماس (مشاوره و تحلیل)
تخفیف 75% فیلم آموزش HSE | مدت زمان: 180 دقیقه | فقط 35هزار تومان | به مدت محدود |جهت دانلود کلیک کنید
+