روش Fuzzy SWARA: رویکردی نوین در تصمیم‌گیری چندمعیاره

 مقدمه

در دنیای پیچیده امروز، تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و اقتصادی نیازمند روش‌های علمی و سیستماتیک است. یکی از این روش‌ها، روش SWARA (Step-wise Weight Assessment Ratio Analysis) می‌باشد که برای ارزیابی وزن معیارهای مختلف در فرآیند تصمیم‌گیری استفاده می‌شود. روش SWARA به دلیل سادگی و کارایی آن، به‌طور گسترده‌ای در مطالعات مختلف مورد استفاده قرار گرفته است. با این حال، یکی از محدودیت‌های این روش، عدم توجه کافی به عدم قطعیت و ابهامات موجود در تصمیم‌گیری‌های واقعی است. به منظور رفع این مشکل، روش Fuzzy SWARA معرفی شده است که با ترکیب منطق فازی و SWARA، دقت و کارایی بیشتری را فراهم می‌کند.

مرور ادبیات

روش SWARA

روش SWARA یک روش ساده و کارا برای ارزیابی وزن معیارها است که توسط Keršuliene و همکارانش در سال 2010 معرفی شد. این روش مبتنی بر سلسله مراتبی کردن معیارها و ارزیابی نسبی آن‌ها است. در این روش، ابتدا معیارها بر اساس اهمیت مرتب شده و سپس با استفاده از ضریب تنظیمی، وزن نهایی هر معیار محاسبه می‌شود.

 منطق فازی

منطق فازی که توسط لطفی زاده در سال 1965 معرفی شد، برای مدل‌سازی ابهامات و عدم قطعیت‌ها در سیستم‌های پیچیده به کار می‌رود. در منطق فازی، به جای اینکه هر موضوع به صورت دقیق و قطعی تعریف شود، از درجات عضویت برای بیان ابهامات استفاده می‌شود.

ترکیب SWARA و منطق فازی (Fuzzy SWARA)

ترکیب SWARA با منطق فازی، روش Fuzzy SWARA را به وجود آورده است که در آن از درجات عضویت فازی برای ارزیابی نسبی معیارها استفاده می‌شود. این روش به تصمیم‌گیرندگان اجازه می‌دهد تا ابهامات و عدم قطعیت‌های موجود در فرآیند تصمیم‌گیری را بهتر مدیریت کنند.

مراحل اجرای Fuzzy SWARA

1.شناسایی و مرتب‌سازی معیارها: ابتدا معیارهای مورد نظر شناسایی و بر اساس اهمیت مرتب می‌شوند.
2. تعیین درجات اهمیت فازی: برای هر معیار نسبت به معیار قبل، درجات اهمیت فازی تعیین می‌شود.
3. محاسبه وزن نسبی معیارها: با استفاده از ضریب تنظیمی و درجات اهمیتفازی، وزن نسبی هر معیار محاسبه می‌شود.
4. تعیین وزن نهایی معیارها: با ترکیب وزن‌های نسبی معیارها و زیرمعیارها، وزن نهایی هر زیرمعیارمحاسبه می‌شود.

بحث و نتیجه‌گیری

روش Fuzzy SWARA با ترکیب مزایای روش SWARA و منطق فازی، یک ابزار قدرتمند برای ارزیابی وزن معیارها در شرایط ابهام و عدم قطعیت فراهم می‌کند. این روش نه تنها دقت تصمیم‌گیری را افزایش می‌دهد، بلکه به تصمیم‌گیرندگان امکان می‌دهد تا با اطمینان بیشتری به تحلیل‌ها و نتایج خود اعتماد کنند.

منابع

1. Kersuliene, V., Zavadskas, E. K., & Turskis, Z. (2010). Selection of rational dispute resolution method by applying new step‐wise weight assessment ratio analysis (SWARA). *Journal of Business Economics and Management*, 11(2), 243-258. https://doi.org/10.3846/jbem.2010.12

2. Zadeh, L. A. (1965). Fuzzy sets. *Information and control*, 8(3), 338-353. https://doi.org/10.1016/S0019-9958(65)90241-X

3. Turskis, Z., & Zavadskas, E. K. (2010). A novel method for multiple criteria analysis: grey additive ratio assessment (ARAS-G) method. *Informatica*, 21(4), 597-610. https://doi.org/10.15388/Informatica.2010.273

4. Stanujkic, D., & Zavadskas, E. K. (2015). A multi-criteria decision-making model based on distance from the ideal point and uncertainty. *Journal of Business Economics and Management*, 16(4), 647-662. https://doi.org/10.3846/16111699.2015.1067766

5. Mardani, A., Jusoh, A., Nor, K. M., & Khalifah, Z. (2015). Multiple criteria decision-making techniques and their applications – A review of the literature from 2000 to 2014. *Economic Research-Ekonomska Istraživanja*, 28(1), 516-571. https://doi.org/10.1080/1331677X.2015.1075139