آموزش روش SIWEC (اکسل و فیلم آموزشی)
5,000,000 ﷼
تکنیک SIWEC از روشهای وزن دهی سال 2024 است که فیلم آموزش به همراه پیاده سازی در اکسل به صورت گام به گام در این مطلب آورده شده است
کاوش در روش محاسبه وزن ساده (SIWEC): نگاهی تازه به تصمیمگیری چندمعیاره
مقدمه
تصمیمگیری هیچوقت کار سادهای نیست، بهخصوص وقتی پای عوامل متعددی در میان باشد. فرض کنید کشاورزی در منطقه سمبریا در بوسنی هستید و میخواهید بهترین راه فروش محصولاتتان را انتخاب کنید—شاید فروش مستقیم، واسطهها یا پلتفرمهای آنلاین. باید به چیزهایی مثل قابل اعتماد بودن فروش، هزینهها یا سرعت رسیدن محصول به دست مشتری فکر کنید. اینجا تصمیمگیری چندمعیاره (MCDM) وارد میدان میشود—راهی ساختاریافته برای سبکسنگین کردن گزینهها و درک پیچیدگیها. اما مشکل اینجاست: خیلی از روشهای MCDM، مثل فرایند تحلیل سلسلهمراتبی (AHP) یا روش بهترین-بدترین (BWM)، از شما میخواهند معیارها را رتبهبندی کنید یا مقایسههای جفتی انجام دهید که گاهی خستهکننده و حتی ترسناک به نظر میرسد. اگر راه سادهتری وجود داشت چه؟ این همان سؤالی است که تیمی از محققان—آدیس پوشکا، میروسلاو ندلیکوویچ، دراگان پاموچار، دارکو بژانیچ و ولادیمیر سیمیچ—در مقالهشان در MethodsX در سال ۲۰۲۴ مطرح کردند. کارشان نظرم را جلب کرد چون قول میدهد فرآیند تعیین اهمیت معیارها را بدون کم کردن از عمق آن سادهتر کند. در این مقاله، میخواهم شما را با SIWEC آشنا کنم، بگویم چطور کار میکند و چرا ممکن است یک تغییر بزرگ ایجاد کند، بهویژه در حوزههایی مثل اقتصاد کشاورزی.
تاریخچه
بیایید از پایه شروع کنیم. در MCDM، معیارها مثل آجرهای سازنده یک تصمیماند. فرض کنید همان کشاورز سمبریا هستید و میخواهید کانال فروش محصولاتتان را انتخاب کنید. معیارهایی مثل «قابلیت اطمینان فروش»، «هزینهها» یا «عادات مصرفکنندهها» را در نظر میگیرید. هر کدام از این معیارها یک «وزن» دارند که نشان میدهد چقدر برای هدف شما مهماند. روشهای سنتی مثل AHP از شما میخواهند هر معیار را با بقیه مقایسه کنید، که خیلی زود خستهکننده میشود. روشهای دیگری مثل SWARA یا FUCOM میگویند اول معیارها را رتبهبندی کنید و بعد ارزشگذاری کنید. مؤثر است، ولی برای کسی که فقط میخواهد سریع به نتیجه برسد، خیلی شهودی نیست.
اینجاست که SIWEC وارد میشود. محققان این روش میخواستند پیچیدگیها را کنار بزنند. همانطور که پوشکا و همکارانش (۲۰۲۴) توضیح میدهند، SIWEC روی سادگی تمرکز دارد—به تصمیمگیرندگان (DMها) اجازه میدهد معیارها را مستقیم ارزیابی کنند، بدون نیاز به رتبهبندی یا مقایسههای پیچیده. فقط کافی است هر معیار را روی یک مقیاس (مثلاً ۱ تا ۱۰) بر اساس اهمیتش نمره دهید. بدون دردسر، بدون فکر زیاد—فقط حس درونیتان با یک فرآیند ساده. در مطالعهشان، آنها این ایده را با هفت استاد از دانشکدههای کشاورزی بیهلینا آزمایش کردند و از آنها خواستند ۱۱ معیار برای انتخاب کانالهای فروش در سمبریا را وزن کنند. چیزهایی مثل «قابلیت اطمینان فروش» و «ویژگیهای محصول» در صدر قرار گرفتند، در حالی که «رعایت استانداردهای زیستمحیطی» عقب ماند—نتیجهای که با توجه به توجه امروزی به پایداری، برایم عجیب بود.
خب، SIWEC چطور کار میکند؟ این روش دو مدل دارد: نسخه ساده با اعداد مشخص (crisp) و نسخه فازی با اصطلاحات زبانی مثل «خوب» یا «عالی». اول نسخه ساده را توضیح میدهم، چون پایه کار است. گام اول: تصمیمگیرندگان معیارها را نمره میدهند. گام دوم: این نمرهها یک ماتریس اولیه میسازند، با DMها در ردیفها و معیارها در ستونها. گام سوم: ماتریس را نرمالسازی کنید، اما اینجا یک تفاوت جالب وجود دارد—برخلاف روشهای دیگر که هر معیار را با حداکثر خودش نرمال میکنند، SIWEC همهچیز را با بالاترین نمره کل ratings تقسیم میکند. این کار اهمیت نسبی را حفظ میکند و جلوی بزرگنمایی معیارهای ضعیف را میگیرد.
بعدش جذابتر میشود. گام چهارم انحراف معیار نمرههای هر DM را محاسبه میکند و به کسانی که نمرههای متنوعتری دادهاند، تأثیر بیشتری میدهد. ایده این است که اگر شما به اندازه کافی فکر کردهاید که بین معیارها تفاوت قائل شوید.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.