تکنیک چراهای 5 گانه در سیستم تولید ناب

هنگامی که به دنبال حل یک مشکل هستید ، به شما کمک می کند تا در نتیجه نهایی شروع شود ، درباره آنچه باعث آن شده است تأمل کنید و پنج بار جواب را زیر سوال ببرید. این رویکرد ابتدایی و اغلب مؤثر در حل مسئله موجب تفکر عمیق از طریق سوال می شود و می تواند به سرعت تطبیق داده شود و در بیشتر مشکلات اعمال شود. بدیهی ترین و به طور مستقیم ، تکنیک Five Whys به اصل حل مسئله یابی منظم مربوط می شود: بدون هدف اصلی ، این تکنیک فقط می تواند پوسته فرایند باشد. از این رو ، سه عنصر اصلی برای استفاده مؤثر از تکنیک Five Whys وجود دارد: (من) بیان دقیق و کامل مشکلات ، (ب) صداقت کامل در پاسخ به سؤالات ، (iii) عزم رسیدن به مشکلات و حل مشکلات. این تکنیک توسط شرکت Sakichi Toyoda برای شرکت صنایع تویوتا توسعه داده شده است.

بصورت معمول هر مشکلی در سیستم به وجود آید افراد سریعا در صدد حل آن مشکل بر می آیند ولی در سیستم تولید ناب علاوه بر حل مشکل پیش آمده افراد سعی می کنند علت به وجود آمدن آن مشکل را شناسایی و آن را برای همیشه مرتفع سازند. جهت شناسایی علت ریشه ای به وجود آمدن مشکل در سیستم تولید ناب از تکنیک چراهای 5 گانه استفاده می شود. به این صورت که 5 بار متمادی علت به وجود آمدن یک مشکل سوال می شود و هر چرا منجر به دستیابی به عامل قبلی شده و نهایتا با تکرار این چراها به علت اصلی و ریشه ای می توان دست یافت. مثال معروف اوهنو در این موضوع قطع شدن مکرر فیوز ماشین می باشد :

چرای اول : چرا آن ماشین کار نمی کند؟ چون فیوز آن ماشین به علت اضافه باری پریده است.

چرای دوم: چرا آن ماشین اضافه باری دارد؟ بعلت عدم روغنکاری مناسب بلبرینگ ها .

چرای سوم: چرا روغنکاری بلبرینگ ها مناسب نبوده؟ بعلت عدم کارکرد مناسب پمپ روغن.

چرای چهارم: چرا پمپ روغن عملکرد مناسب ندارد؟ به علت مستهلک شدن شفت پمپ روغن.

چرای پنجم: چرا شفت پمپ روغن مستهلک شده ؟ عدم وجود فیلتر روغن مناسب و رسیدن براده های فلزی به پمپ.

بنابراین با استفاده از این چراهای متمادی می توان به علت ریشه ای مشکل که همان  استفاده از فیلتر روغن مناسب می باشد دست یافت. در این تکنیک چند نکته حایز اهمیت می باشد. نخست آنکه چراها تا زمانی که به علت نهایی دست نیافته اید تکرار می گردند و دوم آنکه باید بسیار مراقب باشید در جواب این چراها به دلایل حاشیه ای و غیرمنطقی کشانده نشوید در این صورت با تکرار هر چرا از عامل اصلی دورتر خواهید شد. بنابراین جواب هر چرا باید علت منطقی و قابل استدلالی باشد. در پایان عزیزان ناب اندیش بخصوص بخش تعمیرات و نگهداری و کارشناسان کنترل کیفی سعی کنید به جای ایفا کردن نقش یک آتش نشان و رفع کردن سریع مشکل به وجود آمده نقش یک فیلسوف در زمینه کاری خود را ایفا نمایید و با استفاده از رابطه علت و معلول به علت ریشه ای مشکلات برسید.

نویسنده : حامد عطایی نظری

فارغ التحصیل کارشناسی ارشد مهندسی صنایع

Ataei.eng@gmail.com