خانه / آموزش های نرم افزاری و غیر نرم افزاری / برنامه ریزی آرمانی (Goal Programing)

برنامه ریزی آرمانی (Goal Programing)

برنامه ریزی آرمانی

برنامه ریزی آرمانی یک تکنیک برای تصمیم گیری چند معیاره (MCDM) است و زیرمجموعه تصمیم گیری چند هدفه MODM می باشد معمولا به صورت مدل برنامه ریزی خطی توسعه یافته دیده می شود . که شامل چندین هدف است ، که به منشور دستیابی به مقدار مورد انتظار اهداف بیان میشود و به طور کلی برنامه ریزی آرمانی میتواند به طور خاص برنامه ریزی خطی باشد هنگامی که تنها یک هدف داشته باشد.

روش GP به منشور ارضا کردن نسبی اهداف است که این به معنی آن است که تصمیم گیرنده نمیتواند تمام اهداف را بصورت دلخواه ارضا کند . بدین دلیل در اینگونه تصمیمات تصمیم گیرنده سعی در بدست آوردن جوابی هر چه نزدیک تر  به اهداف مورد نظر خود میکند .

GP اولین بار در مقاله چارنز ، کوپر ، فرگوسن ، (charnes, cooper, fergusen) در سال 1995 برای روش محاسبه خسارت ها ارائه شد . پس از مدتی تعریف دقیق تری از چارنز و کوپر در سال 1961 ارائه شد و برای اولین بار واژه برنامه ریزی آرمانی استفاده شد . در اواسط دهه هفتاد کاربرد Gp در مقالات فزونی یافت و به طور قطع میتوان گفت همچنان gp یکی از تکنیک های مورد استفاده در تصمیم گیری چند معیاره در بسیاری موارد است .

در زیر مثالی از برنامه ریزی آرمانی آورده شده است .

یک کارخانه دارای 6 نوع ماشین است . که دارای ظرفیت 3 نوع محصول است تصمیم گیرنده دارای 3 هدف بیشینه کردن سود ، کیفیت و رضایت کارکنان است . اطلاعات مورد نیاز در جدول زیر آمده است .

برنامه ریزی آرمانی (Goal Programing)

مدل زیر یک نمونه متداول از برنامه ریزی آرمانیست .

برنامه ریزی آرمانی (Goal Programing)

مدل های مدلهای برنامه ریزی آرمانی (GP) را میتوان به تعداد متنوعی بر اساس شاخصه های کمی (متری) و توابع مطلوبیتی دسته بندی کرد . دو دسته اصلی gp را ما در این بخش مورد بررسی قرار میدهیم .

برنامه ریزی آرمانی وزن داده شده

در این نوع ، انحرافات ناخخواسته از هدف مورد نظر بر طبق رابطه آنها با اهمیت مشخص شده توسط تصمیم گیرنده وزن دهی میشود و مجوع آنها کمینه میشود . این نوع از gp به عنوان برنامه ریزی آرمانی وزن داده شده (wgp) شناخته میگردد.

برنامه ریزی آرمانی (Goal Programing)

به طوری که fi(x) یک تابع خطی (هدف) از x است و bi مقدار مورد نظر برای آرمان است . ni و pi نشان دهنده ی انحراف های منفی و مثبت از مقدار ایده آل مورد نظر هستند .ui و vi مقادیر وزن انحراف ها هستند که در تابع z نشان داده شده اند .

هر انحراف از مقدار مورد نظر برای یکسان سازی (نرمالیزه کردن) بر یک مقدار ثابت ki تقسیم میشوند . بدین وسیله انحراف ها از آرمان ها در معیارهای متفاوت میتوانند به طور یکسان باهم جمع شوند.

مدل برنامه ریزی آرمانی وزن داده شده در مواقعی استفاده میشود که تصمیم گیرنده توانایی مقایسه مستقیم را داشته باشد و بتواند به هر تابع هدف بر اساس اهمیت آنها وزن مناسب را اختصاص دهد.

برنامه ریزی آرمانی چبیشف

روشی که نسبت به دیگر روش ها کمتر مورد استفاده قرار میگیرد ، اما از نظر تئوری مهمتری آنهاست و البته به نام mix max نیز شناخته میشود .

در این روش سعی در کاهش (کمینه کردن) بیشینه انحراف از مجموعه انحراف های وزن داده شده میشود .(که همواره بزرگتر یا مساوی مجموع تمام انحراف هاست).

برنامه ریزی آرمانی (Goal Programing)

در این مدل Q تعداد توابع هدف ، fi(x)  یک تابع خطی از x و bi مقدار ارزش و یا آرمان برای تابع است .ni و pi نشان دهنده ی انحراف منفی و مثبت از آرمان هستند .ui و vi وزن های غیر منفی اختصاص داده شده به انحراف ها هستند D بیشینه انحراف است که کمینه میشود و تنها جز تابع Z است Ki ثابت نرمالیز برای i مین تابع هدف است .

روش چپیشف نیازمند استفاده از وزن ها برای نشان دادن اهمیت هریک از توابع هدف برای تصمیم گیرنده است . و این امر مانند روش وزن داده شده مستلزم استفاده از وزن های مناسب برای هریک از توابع هدف برای تصمیم گیرنده است .

تفاوت اصلی در روش برنامه ریزی آرمانی چپیشف ، در جریمه (هزینه ) قرار دادن بیشینه انحراف است این امر منجر به توازن بین سطوح اولویت توابع و کمینه سازی مجموع انحراف های آنها میشود

  • توضیح کامل تکنیک برنامه ریزی آرمانی
  • استفاده از مثال های کاربردی
  • توضیح مناسب برنامه ریزی آرمانی وزن داده شده
  • توضیح کاربردی برنامه ریزی آرمانی چبیشف

درباره ی مدیر سایت

کارشناسی مهندسی صنایع/کارشناسی ارشد مهندسی صنایع-صنایع/مسلط به مباحث تصمیم گیری چند شاخصه (MADM) در محیط های قطعی و فازی و خاکستری/ مسلط به نرم افزار های Super Decision - Expert Choice - Visual Promethee

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هجده − پنج =

انجام تخصصی پروژه، پایان نامه و مقاله تصمیم گیری چند معیاره-- کمترین هزینه بالاترین کیفیت ==> تماس یا تلگرام 09338859181تماس باما
+