خانه / آموزش های نرم افزاری و غیر نرم افزاری / دانلود رایگان آموزش روش دیمتل (DEMATEL)
آموزش روش دیمتل dematel

دانلود رایگان آموزش روش دیمتل (DEMATEL)

در ادامه آموزش رایگان روش دیمتل (DEMATEL) قرار داده شده است. روش دیمتل از روشهای تصمیم گیری چند شاخصه madm میباشد که به بیان تاثیرپذیری و تاثیرگذاری معیارها بر یکدیگر و تعیین روابط بین معیارها می پردازد. این تکنیک توسط فونتلا و گابوس در سال سال 1971 ارائه شد. نکته مهمی که وجود دارد این است که این تکنیک رتبه بندی و یا اولویت بندی از معیارها ارائه نمی دهد و تنها معیارها را از نظر علت و معلولی مورد بررسی قرار می دهد.

گام های تکنیک دیمتل

1- تشکيل ماتريس ارتباط مستقيم (M): در این گام تاثیرگذاری معیارها دو به دو بر روی هم بررسی می شود. زمانيکه از ديگاه چندنفر استفاده مي‌شود از ميانگين حسابی نظرات استفاده مي‌شود و M را تشکيل مي‌دهيم. برای بررسی تاثیرگذاری معیارها بر روی هم از طیف کلامی جدول زیر استفاده می شود:

عبارت کلامیعدد متناظر
بدون تاثیر0
تاثیرگذاری خیلی کم1
تاثیرگذاری کم2
تاثیرگذاری زیاد3
تاثیرگذاری خیلی زیاد4

۲- نرمال کردن ماتريس ارتباط مستقيم: جهت نرمال سازی از رابطه N=k*M استفاده می شود که در اين فرمول k به صورت زير محاسبه مي‌شود. ابتدا جمع تمامي سطرها و ستون‌ها محاسبه مي‌شود. معکوس بزرگترين عدد سطر و ستون k را تشکيل مي‌دهد.

دانلود رایگان آموزش روش دیمتل (DEMATEL)۳- محاسبه ماتريس ارتباط کامل: ماتریس ارتباطات کل از رابطه T=N×(I-N)-1 محاسبه می شود. در این رابطه I ماتریس یکه است.

۴- ايجاد نمودار علي:در این بخش جمع عناصر سطر و ستون ماتریس ارتباط کامل (T) را محاسبه می کنیم و به صورت زیر تحلیل می کنیم:

  • جمع عناصر هر سطر (D) برای هر عامل نشانگر میزان تاثیرگذاری آن عامل بر سایر عامل‌های سیستم است. (میزان تاثیر گذاری متغیرها)
  • جمع عناصر ستون (R) برای هر عامل نشانگر میزان تاثیرپذری آن عامل از سایر عامل های سیستم است. (میزان تاثیرپذیری متغیرها)
  • بنابراین بردار افقی (D + R) میزان تاثیر و تاثر عامل مورد نظر در سیستم است. به عبارت دیگر هرچه مقدار D + R  عاملی بیشتر باشد، آن عامل تعامل بیشتری با سایر عوامل سیستم دارد.
  • بردار عمودی (D – R) قدرت تاثیرگذاری هر عامل را نشان می‌دهد. بطور کلی اگر D – R مثبت باشد، متغیر یک متغیر علت محسوب می‌شود و اگر منفی باشد، معلول محسوب می‌شود.

در نهایت یک دستگاه مختصات دکارتی ترسیم می‌شود. در این دستگاه محور طولی مقادیر D + R و محور عرضی براساس D – R می‌باشد. موقعیت هر عامل با نقطه‌ای به مختصات (D + R, D – R) در دستگاه معین می‌شود. به این ترتیب یک نمودار گرافیکی نیز بدست خواهد آمد.

دانلود رایگان آموزش روش دیمتل (DEMATEL)

همچنین برای تعیین روابط درونی بین عوامل، از ماتریس ارتباطات کل (T) مقدار آستانه میگیریم و سپس هر درایه ماتریس T از این مقدار آستانه کوچکتر بود عدد صفر و در غیر اینصورت عدد 1 قرار می دهیم. سلول هایی که عدد 1 گرفته اند نشان از ارتباط معیار سطر بر آن ستون دارند.

مثال روش دیمتل

گام اول: تشکیل ماتریس ارتباطات مستقیم

در این بخش به پیاده­ سازی روش دیمتل برای 12 معیار می­پردازیم. بدین منظور ابتدا با استفاده از نظرات 3 نفر از خبرگان که بر اساس جدول 2 اخذ شده است ماتریس تاثیرات دیمتل را تشکیل می­ دهیم.

جدول 2- عبارات کلامی و اعداد متناظر روش  دیمتل

ناممقدار
بدون تأثیر0
تأثیر کم1
تأثیر متوسط2
تأثیر زیاد3
تأثیر خیلی زیاد4

سپس با استفاده از روش میانگین حسابی نظرات هر سه خبره را ادغام کرده و ماتریس ارتباطات مستقیم را تشکیل می­ دهیم که در جدول 3 آورده شده است.

جدول 3: ماتریس ارتباطات مستقیم دیمتل

S11S12S13S21S22S23S31S32S41S42S51S52
S110.0001.3332.6670.6670.6670.6670.6671.3332.0000.6671.3330.667
S123.3330.0003.6672.3331.0001.0001.6673.0001.3331.0001.3332.000
S132.3332.3330.0002.0001.6672.0001.3331.6671.3332.0002.0001.667
S213.0002.3332.6670.0003.0003.6672.0003.0002.3332.6674.0004.000
S222.3333.0003.6673.6670.0003.0003.6672.6672.3331.6673.0003.667
S232.0002.6673.6673.6673.3330.0002.0003.0003.0002.0003.6673.667
S312.3332.0003.3331.6672.3331.0000.0001.6671.3331.3332.0003.000
S322.6672.6672.3332.6672.3332.0002.3330.0002.0002.3332.6672.000
S413.0002.3331.6673.0001.3332.0003.0003.0000.0003.3332.6672.667
S422.0002.3332.6672.0002.0003.0001.6672.0002.0000.0002.6672.333
S511.3331.6671.0002.0001.6672.6673.0003.0002.0002.6670.0004.000
S522.0001.0001.6673.0002.3333.3332.3333.0001.6671.3334.0000.000

گام دوم: نرمال سازی ماتریس ارتباطات مستقیم

در این گام با استفاده از رابطه 1 و 2 ماتریس ارتباطات مستقیم را نرمال می­کنیم برای نرمال­ سازی ابتدا مجموع سطر و ستون ماتریس جدول 3 را مشخص کرده و تک تک اعداد این جدول را بر بیشترین مقدار این مجموعات تقسیم می­ کنیم.

به عنوان مثال مجموع سطر و ستون و بیشترین مقدار عبارتند از:

جدول 4: مجموع سطر و ستون ماتریس ارتباطات مستقیم

مجموع سطرمجموع ستون
12.66726.333
21.66723.667
20.33329.000
32.66726.667
32.66721.667
32.66724.333
22.00023.667
26.00027.333
MAX= 32.667

همانطور که در جدول 4 مشاهده می­شود بیشترین مقدار برابر با 32.667 است که باید تک تک درایه­های جدول 3 بر این عدد تقسیم شوند تا ماتریس نرمال حاصل شود و در جدول 5 آورده شده است.

جدول 5: ماتریس نرمال دیمتل

S11S12S13S21S22S23S31S32S41S42S51S52
S110.0000.0410.0820.0200.0200.0200.0200.0410.0610.0200.0410.020
S120.1020.0000.1120.0710.0310.0310.0510.0920.0410.0310.0410.061
S130.0710.0710.0000.0610.0510.0610.0410.0510.0410.0610.0610.051
S210.0920.0710.0820.0000.0920.1120.0610.0920.0710.0820.1220.122
S220.0710.0920.1120.1120.0000.0920.1120.0820.0710.0510.0920.112
S230.0610.0820.1120.1120.1020.0000.0610.0920.0920.0610.1120.112
S310.0710.0610.1020.0510.0710.0310.0000.0510.0410.0410.0610.092
S320.0820.0820.0710.0820.0710.0610.0710.0000.0610.0710.0820.061
S410.0920.0710.0510.0920.0410.0610.0920.0920.0000.1020.0820.082
S420.0610.0710.0820.0610.0610.0920.0510.0610.0610.0000.0820.071
S510.0410.0510.0310.0610.0510.0820.0920.0920.0610.0820.0000.122
S520.0610.0310.0510.0920.0710.1020.0710.0920.0510.0410.1220.000

گام سوم: محاسبه ماتریس ارتباطات کل (T)

در این گام با استفاده از رابطه 3 ماتریس ارتباطات کل را تشکیل می ­دهیم یعنی ابتدا ماتریس نرمال را از ماتریس واحد I کم می کنیم سپس آن را معکوس کرده و سپس ماتریس نرمال را در ماتریس معکوس شده ضرب می کنیم که حاصل ماتریس ارتباط کل (T) است که در جدول 6 آورده شده است.

جدول 6: ماتریس ارتباطات کل (T)

S11S12S13S21S22S23S31S32S41S42S51S52
S110.1160.1430.1990.1360.1150.1270.1240.1590.1510.1160.1660.148
S120.2850.1700.3080.2550.1880.2060.2160.2800.1940.1830.2490.265
S130.2530.2340.2020.2450.2040.2320.2070.2430.1930.2080.2650.257
S210.3780.3320.3940.3010.3340.3820.3270.3940.3110.3160.4440.444
S220.3610.3480.4210.4000.2490.3610.3680.3830.3080.2880.4140.434
S230.3550.3440.4230.4060.3450.2840.3300.3970.3300.3020.4380.439
S310.2640.2340.3070.2470.2310.2160.1780.2530.2010.1980.2780.304
S320.3100.2870.3220.3120.2640.2780.2790.2450.2510.2570.3370.321
S410.3350.2910.3200.3360.2510.2930.3100.3450.2060.2970.3560.356
S420.2830.2710.3210.2880.2490.2980.2540.2950.2450.1850.3290.322
S510.2710.2570.2820.2950.2470.2970.2970.3280.2490.2650.2640.374
S520.2960.2470.3080.3290.2720.3220.2870.3370.2490.2370.3830.275

گام چهارم: تشکیل نمودار علی

در این گام مجموع سطر (D) و مجموع ستون (R) ماتریس ارتباطات کل را محاسبه کرده و سپس مقادیر D+R و D-R را ایجاد می­ کنیم سپس محور مختصات را با مقادیر (D+R,D-R) ایجاد می­کنیم که در شکل 1 آورده شده است.

جدول 7: مقادیر D و R زیرمعیارها

DRD+RD-R
S111.7003.5065.206-1.805
S122.7993.1575.956-0.358
S132.7423.8066.548-1.064
S214.3573.5507.9080.807
S224.3352.9507.2851.385
S234.3943.2987.6921.096
S312.9113.1776.088-0.265
S323.4633.6587.120-0.195
S413.6942.8886.5830.806
S423.3382.8536.1910.485
S513.4263.9237.349-0.497
S523.5443.9397.483-0.395

بر اساس جدول 7، معیار معیار S23 دارای بیشترین مقدار D است پس تاثیرگذارترین عامل به حساب می­آید. معیار S52 نیز دارای بیشترین مقدار R است پس تاثیرپذیرترین عامل است همچنین عامل S21 نیز دارای بیشترین مقدار D+R است پس بیشترین ارتباط را با دیگر عوامل سیستم را دارد.

برای تعیین روابط بین معیارها نیز از جدول 6 مقدار آستانه (میانگین) میگیریم که برابر با 0.283 می­شود. سپس هر عددی از این مقدار آستانه بزرگتر بود مقدار 1 که نشان دهنده رابطه و هر عددی که کوچکتر از مقدار آستانه بود مقدار صفر یا عدم وجود رابطه می­گیرید.

دانلود رایگان آموزش روش دیمتل (DEMATEL)


تکنیک دیمتل عموما به صورت ترکیبی با روشهایی همچون ANP می آید. در این فیلم با ذکر یک مثال از روش دیمتل به توضیح و آموزش آن می پردازد. در ادامه فیلم نیز آموزش روشهای دیمتل در اکسل و دیمتل فازی در اکسل آورده شده است.

دانلود رایگان آموزش روش دیمتل (DEMATEL)جهت تهیه فیلم آموزش روش دیمتل و پیاده سازی در اکسل اینجا را کلیک کنید


چنانچه نیازمند مشاوره و یا انجام پروژه خود با این روشها هستید با ما تماس بگیرید| ۰۹۳۳۸۸۵۹۱۸۱

دانلود رایگان آموزش روش دیمتل (DEMATEL)

  • آموزش روش دیمتل (DEMATEL)
  • مثال حل شده دیمتل (DEMATEL)
  • توضیحات گام های تکنیک دیمتل
5٫0

درباره ی مدیر سایت

کارشناسی مهندسی صنایع/کارشناسی ارشد مهندسی صنایع-صنایع/مسلط به مباحث تصمیم گیری چند شاخصه (MADM) در محیط های قطعی و فازی و خاکستری/ مسلط به نرم افزار های Super Decision - Expert Choice - Visual Promethee

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دو × 3 =

انجام تخصصی پروژه، پایان نامه و مقاله تصمیم گیری چند معیاره-- کمترین هزینه بالاترین کیفیت ==> تماس یا تلگرام 09338859181تماس باما
+