3.9/5 - (11 امتیاز)

جهت حمایت از ما، لطفا امتیاز این پست را از طریق ستاره های بالا مشخص کنید (فقط بر روی ستاره ها کلیک کنید)

رتبه بندی تجمعی ساده (SAR)

بسیاری از روشهاي رتبه بندي واحدهاي کارا به جواب نشدنی می رسند بنابراین به روشی که بدون محور باشد نیاز است همچنین روشی که بتواند در محاسبه کارایی واحد های تصمیم گیرنده بگونه ای غیرشعاعی عمل کند و بتواند (همواره) یک جواب شدنی براي رتبه بندي واحدهاي کارا باشد، نیاز است. مدل SAR یک مدل بدون جهت است. SAR میتواند نسبت به دیگر مدل هاي پایه اي مناسب تر باشد زیرا در این مدل، بطور همزمان ورودي و خروجی ها (بترتیب) کاهش و افزایش می یابند. مثلا اگر بعنوان یک واحد کارا، کارخانه ای را در نظر بگیذیم بگونه ای که ورودی کارخانه «کارکنان» باشند و خروجی را «محصولات تولیدی» در نظر بگیریم مدل SAR به گونه ای برای کاهش ورودی که کارکنان هستند و افزایش خروجی کهمحصولات هستند عمل می کند بطوریکه برای ان کارخانه حالت بهینه داشته باشد.

روش رتبه بندی تجمعی ساده (Simple Addition Ranking) یکی از روشهای تصمیم گیری چند معیاره است که مبتنی بر رتبه بندی گزینه ها با توجه به شاخص های تاثیرگذار بر هر یک از آن ها است. در این روش به استاندارد کردن داده ها نیازی نیست، زیرا مبنای کار بر اساس رتبه های تخصیص داده به هر یک از گزینه ها است. ارزش حاصل از مجموع شاخص ها به هر گزینه که از بیشترین میزان برخوردار باشد اولویت هر گزینه را مشخص می کند. محاسبه مجموع ارزش عددی هر گزینه با توجه به وزن هر یک از شاخص ها از طریق رابطه زیر محاسبه و برآورد می شود.

در این رابطه Wk وزن هر شاخص و T تعداد کل گزینه ها و Rk نیز رتبه ترتیبی گزینه با توجه به شاخص k است. این روش علی رغم تفاوت زیادی که میان گزینه ها می تواند به وجود آورد روشی کارآمد با استفاده وسیع در رتبه بندی گزینه ها محسوب می شود در این روش به مراحل زیر توجه می شود:

1- تعیین شاخص ها و گزینه ها بر حسب موضوع و اولویت بندی

2- تعیین وزن هر یک از شاخص ها

3- تعیین رتبه های هر یک از گزینه ها در تعامل با شاخص ها

4- محاسبه رتبه های وزنی هر یک از گزینه ها در تعامل با شاخص ها

در خصوص رتبه های وزن دار شده، اگر رتبه (1) به شرایط مطلوب داده شده باشد، در آن صورت میزان V(at) هر قدر ارقام کمتری را نشان دهد، گزینه های مورد نظر از اولویت بالاتری برخوردار است. در غیر اینصورت رابطه عکس برقرار خواهد بود.

گام های روش SAR

پیاده سازی این روش بر اساس گام های زیر صورت می پذیرد.

گام اول: تشکیل ماتریس تصمیم

اولین گام در این روش تشکیل ماتریس تصمیم می باشد چون در این روش هدف رتبه بندی گزینه های پژوهش است بنابراین ماتریس تصمیم نیز به صورت معیار-گزینه است یعنی ماتریسی که ستون ها معیارهای پژوهش و سطرها گزینه ها را تشکیل می دهند. ماتریس تصمیم این روش همان ماتریس تصمیم روش تاپسیس یا روش ویکور است. هر سلول این ماتریس نیز ارزیابی گزینه ها نسبت به معیارها است. به عنوان مثال در شکل زیر قصد خرید یک خودرو داشته باشیم ماتریس تصمیم به این صورت است.

گام دوم: محاسبه وزن معیارها

در این گام باید وزن معیارهای پژوهش نیز محاسبه شود وزن همان میزان اهمیت معیارها است که می تواند توسط فرد تصمیم گیرنده به صورت شهودی مشخص شود و یا با استفاده از روشهایی مثل آنتروپی شانون، روش AHP و یا روشهای جدیدتر مثل روش BWM و یا روش SWARA محاسبه شود. در صورتیکه بخواهیم با استفاده از همان ماتریس تصمیم اولیه وزن ها را محاسبه کنیم میتوانیم از روش آنتروپی شانون و یا روش IDOCRIW استفاده کرد. روش های دیگر نیازمند اطلاعات جدید و مقایسات زوجی هستند.

گام سوم: رتبه بندی گزینه ها در هر معیار

در این بخش باید مشخص کرد که هر گزینه در هر معیار چه رتبه ای دارد. مثلا در ماتریس تصمی بالا قیمت یک معیار منفی است یعنی هر چقدر کمتر باشد بهتر است پس در این معیار گزینه A1 رتبه اول، A2 رتبه دوم و A3 رتبه سوم را کسب کرده است. برای مابقی معیارها نیز به طریق مشابه این فرایند صورت می گیرد. که در جدول زیر آورده شده است.

	قیمت	کیفیت	زیبایی	مصرف سوخت
A1	1	2	2	2
A2	2	3	2	3
A3	3	1	1	1

گام چهارم: محاسبه مجموع ارزش عددی هر گزینه

با استفاده از رابطه شماره 1 که در ابتدای این آموزش آورده شده است مجموع ارزش عددی هر گزینه را محاسبه می کنیم. در این رابطه T همان تعداد گزینه یعنی 3 است و W نیز وزن معیارها می باشد که از طریق روشهای مختلف محاسبه می شود.به عنوان مثال فرض کنید در مقال فوق وزن معیار قیمت 0.3، وزن معیار کیفیت 0.2، وزن معیار زیبایی 0.2 و وزن معیار مصرف سوخت نیز 0.3 است. که در شکل زیر این مال حل شده است و ارزش عددی هر گزینه مشخص شده است هر چقدر این ارزش عددی کمتر باشد نشان از برتر بودن آن گزینه دارد. که در این مساله گزینه A3 رتبه اول را کسب کرده است.