• صفحه اصلی
  • پنل کاربری (ورود/عضویت)
  • فروشگاه
  • سبد خرید
  • ارتباط با ما
  • درباره‌ی ما

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

بدون نتیجه
مشاهده همه نتیجه
  • صفحه اصلی
  • پنل کاربری (ورود/عضویت)
  • فروشگاه
  • سبد خرید
  • ارتباط با ما
  • درباره‌ی ما
بدون نتیجه
مشاهده همه نتیجه
بدون نتیجه
مشاهده همه نتیجه

آموزش روش ISM فازی و غیرفازی| حل مثال، نرم افزار و پرسشنامه

مدلسازی ساختاری تفسیری iSM
4.4/5 - (100 امتیاز)
جهت حمایت از ما، لطفا امتیاز این پست را از طریق ستاره های بالا مشخص کنید (فقط بر روی ستاره ها کلیک کنید)
  • آموزش اکسل Excel
  • آموزش مدیریت و کنترل پروژه
  • آموزش تحلیل داده‌ با Power BI
  • آموزش مایکروسافت پروجکت MSP
  • آموزش نرم‌افزارهای مهندسی صنایع
  • آموزش کنترل کیفیت آماری
  • آموزش تحقیق در عملیات OR
  • آموزش کاربرد اکسل در صنایع
  • آموزش دروس مهندسی صنایع
  • آموزش‌های رایگان
  • آموزش گمز GAMS
  • آموزش هوش تجاری
  • آموزش آمار و احتمالات
  • آموزش کنترل تولید و موجودی
  • آموزش کسب و کار و استارتاپ

 

فهرست مطالب
  • 1 - مقدمه
  • 2 - تاریخچه ISM و کاربرد آن در مقالات
  • 3 - مزایا و محدودیت‌های روش (ISM)
  • 3-1 - مزایای روش ISM
  • 3-2 -  محدودیت‌های روش ISM
  • 4 - گام ­های روش ISM
  • 4-1 - تشکیل ماتریس خود تعاملی ساختاری (SSIM)
  • 4-2 - بدست آوردن ماتریس دستیابی اولیه
  • 4-3 - سازگار کردن ماتریس دستیابی
  • 4-4 - تعیین سطح متغیرها
  • 4-5 - ترسیم شبکه تعاملات
  • 4-6 - تحلیل MICMAC
  • 5 - پرسشنامه ISM
  • 6 - روش ISM گروهی
  • 7 - مثال روش ISM
  • 8 - روش ISM فازی
  • 8-1 - مزایای استفاده از ISM فازی
  • 8-2 - مراحل روش ISM فازی
  • 9 - فیلم آموزش روش ISM در محیط فازی و غیرفازی (قطعی)
  • 10 - سؤالات متداول

مقدمه

در بسیاری از مسائل مدیریتی، علمی و تصمیم‌گیری، پژوهشگران با سیستم‌هایی روبه‌رو هستند که از عوامل متعدد و مرتبط با یکدیگر تشکیل شده‌اند. در چنین شرایطی، وجود روابط مستقیم و غیرمستقیم میان این عوامل باعث می‌شود درک ساختار کلی سیستم و تشخیص نقش هر عامل دشوار شود. 

مدلسازی ساختاری تفسیری (ISM) یکی از روش‌هایی است که دقیقاً با همین هدف توسعه یافته است. این روش به پژوهشگران کمک می‌کند تا عوامل یک مسئله را شناسایی کرده، روابط میان آن‌ها را مشخص کنند و در نهایت ساختار سلسله‌مراتبی آن‌ها را به‌صورت یک مدل قابل‌تفسیر ارائه دهند. 

در روش ISM، ابتدا روابط میان عوامل با استفاده از نظر خبرگان مشخص می‌شود و سپس با انجام چند مرحله محاسباتی، عوامل در سطوح مختلف یک ساختار سلسله‌مراتبی قرار می‌گیرند. به این ترتیب می‌توان مشخص کرد کدام عوامل نقش بنیادی‌تری در سیستم دارند و کدام عوامل بیشتر تحت تأثیر سایر عوامل قرار می‌گیرند. همچنین در بسیاری از مطالعات، از تحلیل MICMAC در کنار روش ISM استفاده می‌شود تا میزان اثرگذاری و اثرپذیری متغیرها نیز مورد بررسی قرار گیرد.

در این مطلب، ابتدا روش ISM و مراحل اجرای آن به‌صورت ساده و گام‌به‌گام توضیح داده می‌شود. سپس نحوه پیاده‌سازی این روش در محیط قطعی و فازی ارائه خواهد شد تا پژوهشگران بتوانند بسته به نوع داده‌ها و شرایط تحقیق خود، از نسخه مناسب این روش در مطالعات علمی و پایان‌نامه‌های خود استفاده کنند.

تاریخچه ISM و کاربرد آن در مقالات

از ISM در تحقيقـات متعـددي در خـارج و داخـل کشـور اسـتفاده شــده اســت كــه به عنوان مثــال برخــي از مهمتریــن ايــن تحقيقــات به طــور خلاصه در جــدول های زیر آمــده اســت. به طور کلی روش ism برای بررسی سطوح تاثیرگذاری و تاثیرپذیری مورد استفاده قرار می گیرد. در زیر مقالات اخیر حیطه این روش آورده شده اند.

  • در پژوهشی، Chauhan (2018) به تحلیل موانع بازیافت زباله در هند پرداخت. هدف این مطالعه شناسایی موانع اصلی و بررسی روابط ساختاری میان آن‌ها بود. روش ISM به‌منظور شناسایی عوامل تأثیرگذار کلیدی و سطح‌بندی موانع به کار گرفته شد تا زمینه تصمیم‌گیری مؤثرتر در توسعه بازیافت زباله فراهم گردد.
  • در پژوهشی، Ali (2020) موانع اجرای شش سیگما ناب در زنجیره تأمین را مورد بررسی قرار داد. در این مطالعه، روش ISM برای درک روابط علّی میان موانع مدیریتی، فنی و سازمانی و شناسایی موانع زیربنایی اجرای موفق شش سیگما ناب مورد استفاده قرار گرفت.
  • مقاله، Som (2023) به توسعه مدل اکوسیستم آموزش کارآفرینی در مراکز آموزش مهارت‌های مالزی پرداخت. در این پژوهش، روش ISM برای توصیف مسائل پیچیده آموزشی و استخراج ساختار سلسله‌مراتبی عوامل مؤثر بر اکوسیستم آموزش کارآفرینی به کار گرفته شد.
  • پژوهش، Mercado (2023) به تحلیل موانع مدیریت یکپارچه ریسک سیل در مترو مانیلا پرداخت. در این مطالعه، روش ISM برای تحلیل روابط میان موانع مدیریتی، نهادی و فنی و کمک به تصمیم‌گیری در حوزه مدیریت ریسک سیل مورد استفاده قرار گرفت.
  • تحقیق، Poul (2023) به طراحی روابط داخلی بین علل و استراتژی‌های رفتار سیاسی در بخش عمومی پرداخت. روش ISM در این پژوهش به‌منظور طبقه‌بندی متغیرهای تأثیرگذار و نمایش ساختار علّی میان آن‌ها به کار گرفته شد.
  • در پژوهشی، Ganguly (2023) به ارزیابی موانع تاب‌آوری زنجیره تأمین دارویی در هند پرداخت. هدف این پژوهش شناسایی و اولویت‌بندی موانع تاب‌آوری بود و روش ISM برای مدل‌سازی روابط پیچیده میان این موانع مورد استفاده قرار گرفت.
  • در پژوهشی، Rusydiana (2024) به بررسی توسعه بانکداری اسلامی در اندونزی پرداخت. در این مطالعه، روش ISM برای شناسایی و تحلیل موانع توسعه بانک اسلامی و سطح‌بندی عوامل تأثیرگذار به کار گرفته شد.

مرور پژوهش‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که روش ISM به‌طور گسترده در حوزه‌های مختلفی مانند:

  • زنجیره تأمین
  • مدیریت ریسک
  • محیط‌زیست
  • آموزش
  • سیاست‌گذاری عمومی
  • بانکداری اسلامی

به کار رفته است. دلیل اصلی استفاده از ISM در این مطالعات، توانایی آن در مدل‌سازی مسائل پیچیده، شناسایی روابط علّی و سطح‌بندی عوامل تأثیرگذار بوده است.

مزایا و محدودیت‌های روش (ISM)

روش ISM نیز مانند کلیه روشهای تصمیم گیری چند معیاره دارای یکسری مزایا و محدودیت است که در زیر به آن ها اشاره شده است.

مزایای روش ISM

به‌طور کلی، مهم‌ترین مزایای روش ISM را می‌توان به‌صورت زیر بیان کرد:

  1. قابل درک بودن برای طیف گسترده‌ای از کاربران: ساختار گام‌به‌گام و خروجی گرافیکی روش ISM باعث می‌شود نتایج آن برای پژوهشگران، مدیران و تصمیم‌گیران با سطوح مختلف دانش تخصصی قابل فهم باشد.
  2. ابزاری مؤثر برای یکپارچه‌سازی ادراکات مختلف خبرگان: ISM امکان تجمیع دیدگاه‌های چندین خبره را فراهم می‌کند و از طریق تبدیل نظرات کیفی به یک مدل ساختاری منسجم، به کاهش سوگیری‌های فردی کمک می‌نماید.
  3. قابلیت کاربرد در تحلیل سیستم‌های پیچیده و متنوع: این روش توانایی تحلیل مسائل پیچیده در حوزه‌های مختلفی نظیر مدیریت، زنجیره تأمین، برنامه‌ریزی شهری، سیاست‌گذاری، محیط‌زیست و علوم اجتماعی را دارد.
  4. نمایش روابط علّی و سلسله‌مراتبی بین متغیرها: ISM با سطح‌بندی متغیرها، عوامل زیربنایی و اثرگذار را از عوامل وابسته و نتیجه‌ای تفکیک می‌کند و درک بهتری از ساختار سیستم ارائه می‌دهد.
  5. قابلیت ترکیب با سایر روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره: یکی از مزایای مهم روش ISM، قابلیت ترکیب آن با روش‌های دیگر است. به‌عنوان مثال: ترکیب DEMATEL–ISM برای شناسایی شدت روابط و ساختاربندی عوامل، ترکیب ISM–ANP برای وزن‌دهی به معیارها با در نظر گرفتن ساختار وابستگی. همچنین ترکیب روش ISM با مدلسازی معادلات ساختاری (SEM) باعث تایید روابط در مدل ISM می شود.
پیشنهاد مطالعه

همانطور که در بالا اشاره شد روش ISM به روش هایی مثل دیمتل و ANP قابل ترکیب است برای یادگیری این روشهای ترکیبی پست های زیر را مطالعه کنید.

  • روش DEMATEL-ISM
  • روش ISM-ANP
  • تکنیک ISM-SEM (ترکیب ISM با مدلسازی معادلات ساختاری)

 محدودیت‌های روش ISM

با وجود مزایای متعدد، روش ISM دارای محدودیت‌هایی نیز هست که باید در هنگام استفاده مورد توجه قرار گیرد:

  1. افزایش پیچیدگی با افزایش تعداد متغیرها: در مسائلی که تعداد متغیرها زیاد است، تعداد روابط ممکن به‌شدت افزایش یافته و فرآیند تحلیل پیچیده و زمان‌بر می‌شود. این موضوع می‌تواند دقت و کارایی مدل را کاهش دهد.
  2. لزوم محدود کردن تعداد متغیرها: به دلیل پیچیدگی محاسبات و تفسیر نتایج، معمولاً لازم است تعداد محدودی از متغیرهای کلیدی برای ایجاد مدل ISM انتخاب شود. در نتیجه، ممکن است برخی متغیرهای کم‌اهمیت‌تر در مدل نهایی لحاظ نشوند.
  3. وابستگی زیاد به قضاوت خبرگان: نتایج روش ISM به‌شدت تحت تأثیر دانش، تجربه و دقت خبرگان است. در صورتی که انتخاب خبرگان به‌درستی انجام نشود، اعتبار مدل کاهش می‌یابد.
  4. ماهیت کیفی روابط: در روش ISM کلاسیک، شدت روابط به‌صورت کمی در نظر گرفته نمی‌شود و صرفاً وجود یا عدم وجود رابطه بررسی می‌گردد؛ که این موضوع می‌تواند یکی از محدودیت‌های روش باشد (که البته با ترکیب ISM با روش‌هایی مانند DEMATEL یا فازی قابل جبران است).

گام ­های روش ISM

تشکیل ماتریس خود تعاملی ساختاری (SSIM)

در این گام خبرگان معیارها را به صورت زوجی با یکدیگر در نظر می­ گیرند و بر اساس زیر به مقایسات زوجی پاسخ می ­دهند. یعنی در هر مقایسه دو معیار از حروف V,A,X,O بر اساس تعاریف زیر استفاده می کنند.

  • V: عامل سطر i باعث محقق شدن عامل ستون j می­ شود.
  • A: عامل ستون j باعث محقق شدن عامل سطر i می­ شود.
  • X: هر دوعامل سطر و ستون باعث محقق شدن یکدیگر می­ شوند (عامل i و j رابطه دوطرفه دارند).
  • O: بین عامل سطر و ستون هیچ ارتباطی وجود ندارد.

در زیر نمونه ای از ماتریس خودتعاملی تکمیل شده آورده شده است. در این نمونه 4 معیار داریم که به صورت زوجی با هم مقایسه شده اند.

  معیار 1 معیار 2 معیار 3 معیار 4
معیار 1   V V O
معیار 2     X A
معیار 3       O
معیار 4        

بدست آوردن ماتریس دستیابی اولیه

با تبدیل نمادهای ماتریس SSIM به اعداد صفر و یک بر اساس زیر ماتریس دستیابی اولیه بدست می ­آید.

  • اگر نماد خانه ij حرف V باشد در آن خانه عدد 1 و در خانه قرینه عدد صفر گذاشته می ­شود.
  • اگر نماد خانه ij حرف A باشد در آن خانه عدد صفر و در خانه قرینه عدد 1 گذاشته می­ شود.
  • اگر نماد خانه ij حرف X باشد در آن خانه عدد 1 و در خانه قرینه نیز عدد 1 گذاشته می ­شود.
  • اگر نماد خانه ij حرف O باشد در آن خانه عدد صفر و در خانه قرینه نیز عدد صفر گذاشته می­ شود.

سازگار کردن ماتریس دستیابی

ماتریس دستیابی اولیه باید این قانون بررسی شود که اگر i,j=1 , j,k=1–> i,k=1 . یعنی اگر معیار A با معیار B رابطه داشته باشد و معیار B نیز با معیار C رابطه داشته باشد آن­گاه معیار A نیز باید با C رابطه داشته باشد.

تعیین سطح متغیرها

در این گام مجموعه معیارهای ورودی (پیش نیاز) و خروجی (دستیابی) برای هر معیار را محاسبه می ­کنیم و سپس عوامل مشترک را نیز مشخص می ­کنیم در این گام معیاری دارای بالاترین سطح ISM است که مجموعه خروجی (دستیابی) با مجموعه مشترک برابر باشد. پس از شناسایی این متغیر یا متغیرها، سطر و ستون آن­ها را از جدول حذف می­ کنیم و عملیات را دوباره بر روی دیگر معیارها تکرار می ­کنیم.

ترسیم شبکه تعاملات

در این گام با توجه به سطوح معیارها در ISM و روابط بین آن­ها ترسیم شبکه تعاملات ایجاد می­ شود. سطح یک به عنوان تاثیرپذیرترین سطح و سطح آخر به عنوان تاثیرگذارترین سطح نیز انتخاب می شود.

تحلیل MICMAC

تجزیه و تحلیل MICMAC بر پایه قدرت نفوذ (تاثیرگذاری) و میزان وابستگی (تاثیرپذیری) هر متغیر شکل گرفته و امکان بررسی بیشتر محدوده هر یک از متغیرها را فراهم می­سازد.  در این روش که نخستین بار توسط دوگرین و گودت(1973)  ارائه شد، اهمیت متغیرها بیشتر بر اساس روابط غیر مستقیم میان آنها سنجیده می شود و در این تحلیل متغیرها به چهار گروه خودمختار، وابسته، پیوندی (رابط) و مستقل تقسیم می­ شوند.

روش MICMAC و روش ISM

خودمختار: میزان وابستگی و قدرت هدایت کمی دارند این معیارها عموما از سیستم جدا می­شوند زیرا دارای اتصالات ضعیف با سیستم هستند. تغییری در این متغیرها باعث تغییر جدی در سیستم نمی­شود.

وابسته: این متغیرها دارای وابستگی قوی و هدایت ضعیف هستند این متغیرها اصولا تاثیرپذیری بالا و تاثیرگذاری کمی روی سیستم دارند.

مستقل: این متغیرها دارای وابستگی کم و هدایت بالا می­باشند به عبارتی دیگر تاثیرگذاری بالا و تاثیرپذیری کم از ویژگی­های این متغیرها است.

رابط: این متغیرها از وابستگی بالا و قدرت هدایت بالا برخوردارند به عبارتی تاثیرگذاری و تاثیرپذیری این معیارها بسیار بالاست و هر تغییر کوچکی بر روی این متغیرها باعث تغییرات اساسی در سیستم می­شود.

 در شکل زیر یک اینفوگرافیک از روش ism آورده شده است. که شامل مراحل پیاده سازی و در نهایت ایجاد مدل و حالت گروهی ism و تحلیل میک مک می باشد.

اینفوگرافیک روش ism

پرسشنامه ISM

یکی از مراحل مهم در اجرای روش مدلسازی ساختاری تفسیری (ISM)، طراحی و تکمیل پرسشنامه برای تعیین روابط میان عوامل یا معیارهای مورد مطالعه است. در این مرحله، پژوهشگر ابتدا مجموعه‌ای از عوامل یا متغیرهای اصلی مسئله را بر اساس مطالعات نظری، مرور ادبیات تحقیق یا نظر خبرگان شناسایی می‌کند. سپس این عوامل در قالب یک پرسشنامه در اختیار خبرگان قرار می‌گیرد تا نوع رابطه میان هر دو عامل مشخص شود.

در پرسشنامه ISM از خبرگان خواسته می‌شود مشخص کنند که آیا میان دو عامل مورد نظر رابطه‌ای وجود دارد یا خیر و در صورت وجود رابطه، جهت آن چگونه است. به بیان ساده، خبره باید مشخص کند که آیا عامل اول بر عامل دوم تأثیر دارد، عامل دوم بر عامل اول تأثیر دارد، هر دو عامل بر یکدیگر تأثیر دارند یا اینکه هیچ رابطه‌ای میان آن‌ها وجود ندارد. برای ثبت این روابط معمولاً از چهار نماد V ،A ،X و O استفاده می‌شود که هر کدام بیانگر نوع خاصی از ارتباط میان دو عامل هستند.

نکته آموزشی: در مواقعی که پرسشنامه ISM توسط بیش از یک نفر تکمیل شود، حالت گروهی نامیده می‌شود. در ادامه به این مبحث پرداخته می‌شود و طریق ادغام نظرات افراد گروه نیز گفته می‌شود.

روش ISM گروهی

تکنیک تصمیم گیری گروهی به این معنی است که در روند مقایسات نظر چند فرد اخذ شود در روش ISM به دو طریق می توان نظرات را ادغام نمود:

1- روش فراوانی: در این روش نظر اکثریت به عنوان نظر نهایی انتخاب می شود به عنوان مثال فرض کنید در مقایسه دو معیار (یک سلول جدول ماتریس خودتعاملی ساختاری) از بین 10 نفر، 7 خبره مقدار A را اختصاص دهند. چون بیش از نیمی از نظر را داده اند این مقدار V برای آن سلول انتخاب می شود. این روش در مقالات معتبر خارجی استفاده می شود.

2- از طریق مد : اگر چندین خبره داشته باشیم که هر کدام از آن ها یک ماتریس SSIM داشته باشد باید آن­ها را با یکدیگر ادغام کنیم. جهت ادغام کردن ابتدا تک تک ماتریس های پر شده را طبق مرحله 2 به اعداد صفر و 1 تبدیل می کنیم سپس تمام ماتریس های حاصل را درایه های متناظر را باهم جمع می­کنیم و از ماتریس حاصله مقدار مد میگیریم هر عدد که برابر یا کوچکتر از مد بود مقدار صفر و اگر بزرگتر از مد بود مقدار یک می­گیرد سپس وارد مرحله سوم ISM می شویم.

نکته: در بیشتر مقالات معتبر ISI از حالت اول برای ادغام نظرات در مدل ساختاری و تفسیری استفاده می‌شود و معمولاً تعداد خبره‌ها را نیز بین ۵ تا ۱۰ نفر در نظر می‌گیرند.

مثال روش ISM

در مثال زیر می خواهیم با استفاده از روش مدلسازی ساختاری تفسیری 8 معیار را سطح بندی کنیم.

در گام اول ماتریس خودتعاملی ساختاری پژوهش را با استفاده از نظر پاسخ­دهندگان تشکیل می­دهیم که در جدول زیر آورده شده است.

جدول 1: ماتریس خودتعاملی ساختاری

  C8 C7 C6 C5 C4 C3 C2 C1
C1 A O V V V A V  
C2 A O A A X A    
C3 V V A X X      
C4 V A V V        
C5 O V X          
C6 O A            
C7 V              
C8                

در گام دوم باید ماتریس دستیابی اولیه را با تبدیل ماتریس خودتعاملی ساختاری به اعداد صفر و یک تشکیل داد.

جدول 2: ماتریس دستیابی اولیه

  C1 C2 C3 C4 C5 C6 C7 C8
C1 0 1 0 1 1 1 0 0
C2 0 0 0 1 0 0 0 0
C3 1 1 0 1 1 0 1 1
C4 0 1 1 0 1 1 0 1
C5 0 1 1 0 0 1 1 0
C6 0 1 1 0 1 0 0 0
C7 0 0 0 1 0 1 0 1
C8 1 1 0 0 0 0 0 0

در گام سوم باید ماتریس دستیابی اولیه را سازگار کرد این سازگاری با استفاده از روابط ثانویه که ممکن است وجود نداشته باشند به ماتریس دستیابی اولیه افزوده می­شوند. در جدول 3 سلول­های که با  نشان داده شد روابطی هستند که در ماتریس سازگار شده ایجاد شده اند.

جدول 3: ماتریس دستیابی اولیه سازگار شده

  C1 C2 C3 C4 C5 C6 C7 C8 قدرت نفوذ
C1 1 1 1* 1 1 1 1* 1* 8
C2 0 1 1* 1 1* 1* 0 1* 6
C3 1 1 1 1 1 1* 1 1 8
C4 1* 1 1 1 1 1 1* 1 8
C5 1* 1 1 1* 1 1 1 1* 8
C6 1* 1 1 1* 1 1 1* 1* 8
C7 1* 1* 1* 1 1* 1 1 1 8
C8 1 1 0 1* 1* 1* 0 1 6
میزان وابستگی 7 8 7 8 8 8 6 8

در گام چهارم باید بر اساس ماتریس دستیابی سازگار شده سطوح هر متغیر را بدست آورد مجموع متغیرهای ورودی و خروجی و اشتراک را محاسبه میکنیم در هر تکرار اگر متغیر خروجی با متغیر اشتراک برابر بود آن تکرار سطح iام می­باشد. سپس در تکرار بعد سطر و ستون آن متغیر از ماتریس حذف می­شود و دوباره محاسبات صورت می­گیرد. نتایج به صورت خلاصه در زیر آورده شده است.

نام معیار سطح
C1 2
C2 1
C3 2
C4 1
C5 1
C6 1
C7 2
C8 1

در گام پنجم با استفاده از سطوح بدست آمده از معیارها، شبکه تعاملات ISM رسم می­شود. اگر بین دو متغیر i و j رابطه باشد آن را به وسیله یک پیکان جهت دار نشان می­دهیم. دیاگرام نهایی ایجاد شده که با حذف حالت­های تعدی و نیز با استفاده از بخش­بندی سطوح بدست آمده است در نمودار زیر نشان داده شده است.

سطح بندی ism

همچنین مدل پژوهش را می ­توان از لحاظ قدرت نفوذ و وابستگی به صورت شکل زیر نشان داد. بر این اساس تمامی معیارها متغیرهای رابط هستند این متغیرها از وابستگی بالا و قدرت هدایت بالا برخوردارند به عبارتی تاثیرگذاری و تاثیرپذیری این معیارها بسیار بالاست و هر تغییر کوچکی بر روی این متغیرها باعث تغییرات اساسی در سیستم می­شود. البته قدرت رابط معیارهای C4 و C5 و C6 از دیگر معیارها بیشتر است.

نمودار میک مک ism

روش ISM فازی

پیاده‌سازی روش مدل‌سازی ساختاری تفسیری (ISM) در محیط فازی، یکی از رویکردهای نوین برای افزایش دقت، واقع‌گرایی و قابلیت اعتماد نتایج در مسائل تصمیم‌گیری پیچیده است. از آنجا که بسیاری از قضاوت‌های انسانی ذاتاً همراه با ابهام، عدم قطعیت و ذهنی‌بودن هستند، استفاده از محیط فازی می‌تواند این محدودیت‌ها را به‌طور مؤثری کاهش دهد. در روش ISM کلاسیک، نظرات خبرگان معمولاً به‌صورت مقادیر قطعی (صفر و یک یا بله و خیر) ثبت می‌شوند؛ در حالی که در دنیای واقعی، شدت و قطعیت روابط میان عوامل همواره به‌صورت دقیق قابل بیان نیست. به همین دلیل، به‌کارگیری منطق فازی امکان مدل‌سازی بهتر این عدم قطعیت‌ها را فراهم می‌کند.

مزایای استفاده از ISM فازی

استفاده از محیط فازی در پیاده‌سازی ISM دارای مزایای متعددی است، از جمله:

  • کاهش عدم قطعیت در قضاوت خبرگان
  • افزایش دقت نتایج نهایی
  • انعکاس بهتر تفکر انسانی در مدل
  • امکان بیان شدت روابط به‌جای تصمیم‌های صفر و یک

مراحل روش ISM فازی

به‌طور کلی، مراحل اجرای ISM فازی تقریباً مشابه روش غیرفازی ISM است و ساختار اصلی روش تغییر نمی‌کند. تفاوت اصلی میان این دو رویکرد، در مراحل اولیه جمع‌آوری و پردازش داده‌ها قرار دارد.

در ISM فازی:

  • پرسشنامه‌ها بر اساس اعداد فازی طراحی می‌شوند.
  • خبرگان میزان رابطه بین عوامل را با استفاده از عبارات زبانی مانند «خیلی کم»، «کم»، «متوسط»، «زیاد» و «خیلی زیاد» بیان می‌کنند.
  • این عبارات زبانی به مقادیر فازی متناظر تبدیل می‌شوند.
  • پس از تجمیع نظرات خبرگان، فرآیند غیرفازی‌سازی انجام شده و داده‌ها برای ادامه مراحل ISM آماده می‌شوند.

پس از این مرحله، سایر گام‌ها مانند:

  • تشکیل ماتریس خودتعاملی ساختاری
  • استخراج ماتریس دسترسی
  • سطح‌بندی عوامل
  • ترسیم مدل ساختاری نهایی
  • مطابق با روش کلاسیک ISM انجام می‌شود.

فیلم آموزش روش ISM در محیط فازی و غیرفازی (قطعی)

در این بخش، دو ویدئوی آموزشی کامل و مرحله‌به‌مرحله از اجرای روش ISM قرار داده شده است؛ یکی برای محیط قطعی (غیرفازی) و دیگری برای محیط فازی. هر دو فیلم به‌صورت کاملاً ساده، روان و قابل‌فهم تهیه شده‌اند و تمام مراحل—from تشکیل ماتریس SSIM تا استخراج سطوح نهایی—به‌صورت گام‌به‌گام و با یک مثال واقعی حل شده‌اند.

این آموزش‌ها به‌گونه‌ای ساخته شده‌اند که حتی افرادی که برای اولین‌بار با روش ISM آشنا می‌شوند نیز بتوانند بدون هیچ پیش‌نیازی این تکنیک را یاد بگیرند و در پایان‌نامه یا مقاله خود پیاده‌سازی کنند. از طریق لینک های زیر میتوانید آموزش ها را تهیه کنید.

دانلود فیلم آموزش ISM (محیط قطعی)

 

دانلود فیلم آموزش ISM (محیط فازی)

در هر دو ویدئو یک پیش‌نمایش کوتاه (Preview) از محتوای اصلی فیلم قرار داده شده است تا بتوانید قبل از تماشا با ساختار و کیفیت آموزش آشنا شوید.

پیش‌نمایش فیلم ISM در محیط قطعی

پیش‌نمایش فیلم ISM در محیط فازی

سؤالات متداول

+روش ISM چیست؟
روش ISM یا مدلسازی ساختاری تفسیری، یک روش سیستماتیک برای شناسایی روابط بین عوامل و سطح‌بندی آن‌ها در مسائل پیچیده است. این روش به ساختاردهی ذهنی خبرگان و نمایش روابط به‌صورت سلسله‌مراتبی کمک می‌کند.

+هدف نهایی روش ISM چیست؟
هدف نهایی ISM، کشف ساختار درونی سیستم و تعیین میزان اثرگذاری و وابستگی عوامل نسبت به یکدیگر است. این کار باعث درک بهتر مسئله و تصمیم‌گیری دقیق‌تر می‌شود.

+روش ISM با چه روشهایی قابلیت ترکیب دارد؟
روش ISM قابلیت ترکیب با روش‌هایی مانند DEMATEL و ANP را دارد. از مهم‌ترین ترکیب‌ها می‌توان به روش‌های DEMATEL–ISM و ISM–ANP اشاره کرد که تحلیل عمیق‌تری از روابط و وزن‌دهی ارائه می‌دهند.

+پیاده سازی روش ISM در محیط فازی چه مزیت هایی دارد؟
اجرای ISM در محیط فازی باعث مدل‌سازی بهتر عدم‌قطعیت و قضاوت‌های انسانی می‌شود. این کار دقت تحلیل را افزایش داده و نتایج واقع‌بینانه‌تری نسبت به محیط قطعی ارائه می‌دهد.

+فیلم آموزش روش ISM شامل چه مباحثی است؟
فیلم آموزش روش ISM شامل حل مثال کاربردی به‌صورت گام‌به‌گام در محیط غیرفازی و فازی است. در این آموزش، تمامی مراحل محاسبات و تفسیر نتایج به‌طور کامل توضیح داده می‌شود.

+حداقل یا حداکثر تعداد معیار برای انجام روش ISM چندتا است ؟
حداقل و حداکثر تعداد معیار در هیچ پژوهشی اشاره نشده است ولی باید تعدادی باشد که مدل تشکیل شود یعنی حداقل 6 الی 7. و حداکثر تعدادی باشد که ماتریس پیچیده نشود معمولا در پژوهش ها تعداد 20 تا 25 به عنوان حداکثر انتخاب می کنند.

 


چنانچه نیازمند مشاوره و یا انجام پروژه خود با این روشها هستید با ما تماس بگیرید

دانلود نرم افزار AHP فازی


 

نظرات 11

  1. ariaesm می گوید:
    4 سال قبل

    واقا عالی هستید ممنون بابت آموزش های خوبتون

    پاسخ
  2. محمد می گوید:
    5 سال قبل

    با عرض سلام
    از اینکه این سایت مطالب مفیدی را بدون انتظار منتشر میکد جای تشکر و قدردانی دارد

    پاسخ
بعدی

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

3 × چهار =

دسته‌ها

  • آموزش های نرم افزاری و غیر نرم افزاری
  • استخدامی "سوالات و جزوات"
  • پروژه و پایان نامه
  • جزوات درسی
  • کتاب
  • کنکور ارشد و دکتری
  • مطالب ویژه
  • مقاله-یادداشت
  • نقد و بررسی
  • ویدیو
آموزش ورد Word
آموزش تکنیک دلفی
آموزش ونسیم Vensim
آموزش کامل زبان انگلیسی
آموزش واژگان ضروری انگلیسی
آموزش طرح ریزی واحدهای صنعتی

مطالب پیشنهادی

روش ترکیبی دیمتل و ISMآموزش دیمتل ISM (فازی و غیرفازی) + مثال، پرسشنامه و نرم‌افزار
معرفی روشهای مهم تصمیم گیری چند شاخصه (MADM)تصمیم گیری چند معیاره و چند شاخصه| انواع روشهای فازی و غیرفازی
ترکیب مدلسازی ساختاری تفسیری با معادلات ساختاری ISM+SEMترکیب ISM و SEM (مدلسازی معادلات ساختاری) |مراحل و نرم افزار
مجموعه های فازی کروی، شهودی، فیثاغورثی، فرماتین، فازی مرددمجموعه‌های فازی تعمیم‌یافته|فیثاغورثی، کروی، شهودی، مردد
توضیحات و آموزش مفاهیم اولیه مدلسازی معادلات ساختاری SEMمدلسازی معادلات ساختاری (SEM)| مفاهیم، کاربردها، مزایا و محدودیت‌ها
روش ISM-ANPروش ترکیبی ISM و ANP (فرایند تحلیل شبکه ای)
آموزش روش میک مک و نرم افزار micmacآموزش روش و نرم افزار میک مک |نمونه پرسشنامه و تحلیل
بدون نتیجه
مشاهده همه نتیجه
  • صفحه اصلی
  • پنل کاربری (ورود/عضویت)
  • فروشگاه
  • سبد خرید
  • ارتباط با ما
  • درباره‌ی ما
X

جهت مشاوره و اجرای پروژه ها و سوالات مربوط به محصولات فروشگاه با شماره 09338859181 تماس و یا در ایتا یا تلگرام پیام دهید

تماس با ما