روش الکتره 3 و 4

روش الکتره 3 و 4 (ELECTRE)

الکتره 3 (ELECTRE III)

این روش همانند ویرایش اول الکتره، جزو، روش­های رتبه­ بندی بر اساس تعیین برتری است که همگی زیر مجموعه روشهای تصمیم گیری چند معیاره هستند. برنارد روی ایده اصلی ایجاد الکتره 3 را در سال 1978 ارائه داد و در مطالعات بعدی، مفاهیم و رویه­ های خاص آن شکل گرفت. به طور کلی شرایط استفاده و ویژگی های الگوریتم الکتره 3 بر مبنای موارد زیر است:

  • حالت بی تفاوتی (عدم وجود اختلاف میان دو گزینه) در مقایسه برتری گزینه­ ها وجود دارد.
  • امتیاز هر گزینه در قبال معیارها، مقداری متغیر یا غیر دقیق است.
  • تصمیم­ گیری دارای شرایط عدم قطعیت، تردید و عدم صراحت است.

روی (1986) بروز عدم دقت در تعیین امتیاز گزینه­ ها در قبال معیارها را ناشی از سه پدیده زیر می­داند:

  1. عدم صراحت: گاه، حتی اگر از آثار تصادفی صرف نظر کنیم، تعیین مقادیر امتیازها مشکل است.
  2. تردید: بعضی از اوقات، روش ارزیابی نشات گرفته از انتخابی به نسبت، قراردادی میان چند تعریف ممکن است.
  3. عدم قطعیت: منظور شرایطی است که مقادیر امتیازها در طول زمان ثابت نیستند.

لازم به ذکر است که در این روش، برتری گزینه ­ها نسبت به هم به صورت روابط باینری، فازی خواهد بود.

ورودی­ های الکتره 3، اوزان غیر منفی، ماتریس تصمیم گیری (DM) و آستانه های برتری(p)، رد (v) و بی تفاوتی (q) است.

گام­های روش الکتره 3

الف: تعیین آستانه های برتری، رد و بی­تفاوتی

مرزهای بالا در تعیین میزان برتری گزینه­ ها نسبت به هم به کار می­روند و بر اساس روابط زیر تعیین می ­شوند.

روش الکتره 3 و 4 (ELECTRE)

که در آن pj، qj و vj به ترتیب مرزهای برتری، بی­ تفاوتی و رد در تعیین برتری ارزش دو گزینه در قبال معیار j هستند. لازم به ذکر است که در بیشتر مطالعات در نظر گرفته شده است و در ادامه نیز روابط با این فرض ارائه می ­شوند.

در تعیین مرزها باید به نکات زیر توجه داشته باشیم:

اغلب، مرزها با توجه به کمترین و بیشترین داده مرتبط با آن معیار و نسبتی از اختلاف موجود در داده­ها تعیین می­ شوند. توابع مرزی باید در محدودیت­های بیان شده در روابط زیر صدق کنند.

روش الکتره 3 و 4 (ELECTRE)

ب. تعیین شاخص های توافق و عدم توافق

شاخص توافق گزینه a نسبت به b به صورت زیر محاسبه می­شود و به نوعی نشان دهنده میزان برتری است. رابطه زیر نحوه محاسبه را نشان می­ دهد.

روش الکتره 3 و 4 (ELECTRE)

که در آن w وزن معیار و Cj(a,b) سطح برتری گزینه a نسبت به گزینه b در معیار j بوده که از رابطه زیر بدست می ­آید. همان طور  که مشخص است ابتدا بر اساس میزان اختلافی که دو گزینه در هر معیار دارند؛ یک عدد بین 0 و 1 (با توجه به حدود از قبل تعیین شده برای انواع برتری) به عنوان میزان برتری تعیین می­شود و پس از آن با توجه به وزن هر معیار، از این مقادیر میانگین موزون گرفته می ­شود.

روش الکتره 3 و 4 (ELECTRE)

شاخص عدم توافق نیز بر اساس روابط زیر محاسبه می­شود شاخص عدم توافق نشان می ­دهد که عدم برتری یک گزینه نسبت به دیگری در قبال معیارهای دیگر به چه میزان است؛ بنابراین در قبال یک معیار خاص، هر چه شاخص توافق بیشتر و عدم توافق کمتر باشد، به منزله برتری قوی ­تر خواهد بود.

روش الکتره 3 و 4 (ELECTRE)

ج. تعیین درجه برتری و تشکیل ماتریس اعتبار (S)

در این مرحله، مقادیر توافق و عدم توافق با هم جمع شده، مقداری مشخص به عنوان درجه  برتری گزینه ­ها نسبت به دیگر (با در نظر گرفتن تمامی معیارها) حاصل می­شود و بر اساس رابطه زیر محاسبه می شود.

روش الکتره 3 و 4 (ELECTRE)

بدین ترتیب درایه­ های ماتریس اعتبار به دست می­ آیند.

د. تشکیل ماتریس مقایسه نهایی

با توجه به ماتریس S محاسبه شده در گام قبل، برای تشکیل ماتریس مقایسه نهایی، شاخص­های λ و S(λ) بر اساس روابط زیر محاسبه می ­شود که در ادامه آورده شده است.

λ =max (S)

S(λ)= 0.3-0.15 λ

سپس ماتریس مقایه نهایی (t) با استفاده از رابطه زیر تشکیل می­شود:

ه. انجام فرایند رتبه ­بندی

پس از تشکیل ماتریس مقایسه نهایی، به منظور اولویت بندی گزینه ­های مورد بررسی، یک بار گزینه ­ها را از بهترین حالت به بدترین حالت مرتب می شوند و یکبار هم از حالت بدترین گزینه به بهترین گزینه مرتب می ­شوند. در نهایت با مقایسه دو روند کاهشی و افزایشی، رتبه بندی نهایی گزینه ­ها بدست می­ آید.

الکتره 4 (ELECTRE IV)

الکتره IV بر مبنای استفاده از روابط چند گانه غیرفازی در تعیین درجه برتری گزینه ­ها ایجاد شده است. تفاوت اصلی ویرایش ­های سوم و چهارم الکتره در آن است که در ویرایش چهارم، وزن معیارها تاثیری عددی نداشته، DM اهمیت معیارها را در پارامترهای دیگر الگوریتم اثر می ­دهد. کاربرد این روش در مطالعه بسیاری از مسائل واقعی است که نتوان برای معیارهای آن، وزن عددی مشخص کرد. رویکرد حل مساله در الکتره IV همانند دیگر ویرایش ­ها، بر مبنای مقایسه زوجی گزینه ­ها در معیارهاست. ورودی­ های این روش نیز مرزهای رد، بیتفاوتی و برتری همراه با ماتریس تصمیم ­گیری است.


چنانچه نیازمند مشاوره رایگان و یا انجام پروژه های خود با این روش را دارید با ما تماس بگیرید| 09338859181

روش الکتره 3 و 4 (ELECTRE)


مطالب مشابه و مرتبط:

  • آموزش روش الکتره 3
  • آموزش روش الکتره 4
5٫0

درباره ی مدیر سایت

کارشناسی مهندسی صنایع/کارشناسی ارشد مهندسی صنایع-صنایع/مسلط به مباحث تصمیم گیری چند شاخصه (MADM) در محیط های قطعی و فازی و خاکستری/ مسلط به نرم افزار های Super Decision - Expert Choice - Visual Promethee

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 × یک =

انجام تخصصی پروژه، پایان نامه و مقاله تصمیم گیری چند معیاره-- کمترین هزینه بالاترین کیفیت ==> تماس یا تلگرام 09338859181تماس باما
+