خانه / آموزش های نرم افزاری و غیر نرم افزاری / آموزش روش ANP (فرایند تحلیل شبکه ای)
روش ANP با مثال

آموزش روش ANP (فرایند تحلیل شبکه ای)

آموزش روش ANP (فرایند تحلیل شبکه ای)آموزش روش ANP (فرایند تحلیل شبکه ای)

روش ANP

روش ANP یکی از روش های تصمیم گیری چند شاخصه (MADM) است که همانند روش AHP می باشد اما در آن معیارها یا زیرمعیارها و یا گزینه ها دارای وابستگی یا رابطه هستند. اگر مسئله ای وجود داشته باشید که در آن معیارها دارای رابطه باهم باشند و یا زیرمعیارها دارای روابط داخلی باشند دیگر این نوع مسئله از طریق روش AHP قابل انجام نیست زیرا دیگر مسئله از حالت سلسله مراتبی خارج می شود و یک حالت شبکه ای ایجاد میکند. در این حالت باید مسئله را از طریق روش ANP حل کرد. در واقع روش AHP را یک حالت خاص از روش ANP می دانند. فرایند تحلیل شبکه روش جامع و قدرتمندی را برای تصمیم گیری دقیق با استفاده از اطلاعات تجربی و یا قضاوت های شخصی هر تصمیم گیرنده در اختیار و با فراهم کردن ساختاری برای سازماندهی معیارهای متفاوت و ارزیابی اهمیت و ارجحیت هر یک از آن ها نسبت به گزینه ها، فرایند تصمیم گیری را آسان می کند.

ویژگی های مدل:

  • این روش در زمره روشهای جبرانی قرار می گیرد.
  • شاخص ها مستقل یا وابسته به یکدیگر می باشند.

تفاوت روش AHP با ANP

اساس هر دو روش تحلیل شبکه (ANP) و تحلیل سلسله مراتبی (AHP) مقایسه زوجی است اما این دو روش تفاوت هایی زیر دارند که مهم ترین آن ها به شرح زیر است:

1- تفاوت عمده روش تحلیل شبکه و سلسله مراتبی در ساختار تعریف مدل و ارتباط بین عناصر آن است این ارتباط در روش تحلیل سلسله مراتبی تنها به صورت مستقل است در حالی که در روش ANP این ارتباط می تواند هم به صورت مستقل و هم به صورت وابسته باشد. می توان گفت روش سلسله مراتبی حالتی خاص از روش تحلیل شبکه را نشان می دهد زیرا روش تحلیل شبکه در حالت اسقلال داخل یک خوشه و بین چند خوشه نیز قابل استفاده است.

آموزش روش ANP (فرایند تحلیل شبکه ای)

2- روش تحلیل شبکه دارای ساختار غیر خطی است در حالی که در روش تحلیل سلسله مراتبی خطی بوده و دارای یک هدف در سطح بالا و عوامل در سطح پایین است.

3- هنگام مقایسه زوجی در روش تحلیل سلسله مراتبی، این سوال مطرح می شود که بین دو گزینه کدام یک با اهمیت تر است؟ در حالی که در روش تحلیل شبکه هدف از انجام مقایسه های زوجی، بررسی میزان تاثیر پارامترها بر یکدیگر است

گام های روش ANP

  1. ساختن نمودار شبکه ای پژوهش: در این گام باید مساله را به سطوح معیار و در صورت وجود زیرمعیار و گزینه تقسیم کرد و روابط بین آنها را تعیین نمود. نکته بسیار مهم در این گام وجود روابط بین معیاری است این روابط را می توان از چند طریق مشخص کرد می توان با پرسش از خبرگان به روابط بین معیاری پی بردو یا با استفاده از روشهایی چون روش دیمتل و یا روش ISM به این روابط رسید.
  2. تشکیل ماتریس مقایسات زوجی: در این مرحله عناصر هر سطح نسبت به سایر عناصر مربوط خود در سطح بالاتر به صورت زوجی مقایسه شده و ماتریس های مقایسات زوجی تشکیل می شوند. همچنین در انتها باید مقایسه زوجی روابط درونی نیز تشکیل گردد. این مقایسات زوجی می بایست توسط طیف 9 تایی آقای ساعتی پاسخ داده شود که در زیر آورده شده است.
    آموزش روش ANP (فرایند تحلیل شبکه ای)
  3. محاسبه نرخ ناسازگاری: در این گام نرخ ناسازگاری ماتریس ANP را محاسبه میکنیم. چنانچه این نرخ از 0.1 کمتر باشد نشان از سازگاری ماتریس است.
  4. تشکیل سوپر ماتریس اولیه: با استفاده از وزن مقایسات زوجی بدست آمده سوپر ماتریس اولیه را تشکیل می دهیم. سوپرماتریس اولیه، همان وزنهایی است که در مرحله 2 از مقایسات زوجی حاصل شد.
  5. ایجاد سوپر ماتریس موزون: بعد از ایجاد سوپر ماتریس اولیه، باید سوپر ماتریس موزون را ایجاد کرد.
  6. ایجاد سوپر ماتریس حدی: سوپر ماتریس موزون را باید به توان بی نهایت رساند تا هر سطر آن به عددی همگرا شود. و آن عدد وزن آن معیار یا زیرمعیار و یا گزینه است.

مراحل پیاده سازی ANP به صورت خلاصه در شکل زیر آورده شده است.

آموزش روش ANP (فرایند تحلیل شبکه ای)

نکته: برای تشکیل یک مدل ANP تنها وجود معیار و زیرمعیار کفایت می کند یعنی اگر مساله شما گزینه نداشت با همان معیار یا زیرمعیار می توان مدل ANP را انجام داد.

مثال روش ANP

فرض کنید در پژوهشی 3 معیار اصلی و تعداد 17 زیرمعیار داریم هدف محاسبه وزن عوامل پژوهش با استفاده از روش ANP است که در این مثال ما از نرم افزار سوپر دسیژن استفاده کرده ایم. ابتدا مدل تحلیل شبکه ای (ANP) پژوهش را در نرم افزار سوپر دسیژن رسم می کنیم که در شکل زیر آورده شده است. همانطور که در شکل زیر مشاهده می کنید سطح معیارها دارای روابط درونی است.

آموزش روش ANP (فرایند تحلیل شبکه ای)

تشکیل مقایسات زوجی

به دلیل وجود روابط درونی بین معیارها جهت وزن دهی و رتبه­بندی از روش تحلیل شبکه­ای ANP استفاده می­شود. ابتدا مقایسات زوجی را ایجاد کرده و در اختیار 30 نفر از خبرگان قرار داده می­شود بعد از جمع آوری مقایسات زوجی، نرخ ناسازگاری آن­ها محاسبه شد که همگی کمتر از 0.1 است و نشان دهنده سازگاری ماتریس مقایسات زوجی است سپس آن­ها را با روش میانگین هندسی ادغام می­کنیم و جهت وزن­دهی و رتبه­بندی وارد نرم افزار سوپردسیژن می­کنیم. مدل ANP در نرم افزار سوپردسیژن ایجاد می­شود و مقایسات زوجی ادغام شده در نرم افزار وارد می­شود نتایج به صورت زیر می­باشد.

جدول 2: مقایسه زوجی معیارها نسبت به هدف (نرخ ناسازگاری: 0.03)

 C1C2C3وزن
C110.5510.5060.207
C21.81511.5520.448
C31.9760.64410.344

جدول 3: مقایسه زوجی زیرمعیارهای حس تعلق به مکان (نرخ ناسازگاری: 0.02)

 S11S12S13S14S15S16وزن
S1112.8780.5752.081.4390.5040.173
S120.34710.3330.5000.3210.3540.065
S131.7393.00312.1531.7401.0470.245
S140.48020.46410.4750.40.099
S150.6953.1150.5752.10510.4530.154
S161.9842.8250.9552.5002.20810.263

جدول 4: مقایسه زوجی زیرمعیارهای کودک (نرخ ناسازگاری: 0.02)

 S21S22S23S24وزن
S2110.6160.3960.5520.141
S221.62310.4110.4440.171
S232.5252.43310.860.348
S241.8122.2521.16310.341

جدول 5: مقایسه زوجی زیرمعیارهای اصول طراحی (نرخ ناسازگاری: 0.03)

 S31S32S33S34S35S36S37وزن
S3110.8462.1880.640.7111.1011.1770.137
S321.18211.5121.1460.9532.5821.0720.173
S330.4570.66110.6270.3721.1370.3980.085
S341.5580.87261.59511.4133.21.5240.202
S351.4061.0492.6880.70810.9901.0720.160
S360.9080.3870.8800.3121.01010.6620.095
S370.8500.9332.5130.6560.9331.51110.147

جدول 6: مقایسه زوجی معیارها نسبت به عامل حس تعلق به مکان (نرخ ناسازگاری: 0.0000)

 C2C3وزن
C212.4290.708
C30.41210.292

جدول 7: مقایسه زوجی معیارها نسبت به عامل کودک (نرخ ناسازگاری: 0.0000)

 C1C3وزن
C111.8020.643
C30.55510.357

جدول 8: مقایسه زوجی معیارها نسبت به عامل اصول طراحی (نرخ ناسازگاری: 0.0000)

 C1C2وزن
C111.3090.567
C20.76410.433

 

تشکیل سوپرماتریس اولیه

با استفاده از اوزان بدست آمده در مرحله قبل سوپرماتریس اولیه را تشکیل می­دهیم.

جدول 9: سوپرماتریس اولیه

 C1C2C3goal
C100.6430.5670.207
C20.70800.4330.448
C30.2920.35700.344
goal0000
S110.173000
S120.065000
S130.245000
S140.099000
S150.154000
S160.263000
S2100.14100
S2200.17100
S2300.34800
S2400.34100
S31000.1370
S32000.1730
S33000.0850
S34000.2020
S35000.1600
S36000.0950
S37000.1470

تشکیل سوپرماتریس موزون

بعد از تشکیل سوپرماتریس اولیه، باید سوپرماتریس موزون ایجاد شود سوپر ماتریس موزون از نرمال­سازی سوپرماتریس اولیه حاصل می­شود.

جدول 10: سوپرماتریس موزون

 C1C2C3goal
C100.3220.2830.207
C20.35400.2170.448
C30.1460.17800.344
goal0000
S110.087000
S120.033000
S130.122000
S140.049000
S150.077000
S160.132000
S2100.07000
S2200.08500
S2300.17400
S2400.17000
S31000.0690
S32000.0870
S33000.0430
S34000.1010
S35000.0800
S36000.0470
S37000.0740

تشکیل سوپرماتریس حد دار

سوپر ماتریس وزن­دار را به توان بی­نهایت می­رسانیم تا همگرا شود ماتریس همگرا شده سوپر ماتریس حددار است.

جدول 11: سوپرماتریس حددار

 C1C2C3goal
C10.1900.1900.1900.190
C20.1880.1880.1880.188
C30.1220.1220.1220.122
S110.0330.0330.0330.033
S120.0120.0120.0120.012
S130.0470.0470.0470.047
S140.0190.0190.0190.019
S150.0290.0290.0290.029
S160.0500.0500.0500.050
S210.0260.0260.0260.026
S220.0320.0320.0320.032
S230.0650.0650.0650.065
S240.0640.0640.0640.064
S310.0170.0170.0170.017
S320.0210.0210.0210.021
S330.0100.0100.0100.010
S340.0250.0250.0250.025
S350.0200.0200.0200.020
S360.0120.0120.0120.012
S370.0180.0180.0180.018

در سوپر ماتریس حدی، اوزان نهایی عوامل پژوهش آورده شده است که می توان با نرمال سازی آن ها در هر بعد اوزان نرمال شده را نیز محاسبه نمود.


تمامی مراحل روش ANP به صورت خودکار توسط نرم افزار سوپر دسیژن (super decision) انجام می گیرد و نیاز به هیچ محاسبه دستی از جانب محقق نیست. پس پیشنهاد ما این است حتما آموزش این نرم افزار را از لینک زیر مطالعه کنید.

اگر نیازمند مشاوره رایگان و یا انجام پروژه های خود در این زمینه هستید با ما تماس بگیرید 09338859181

فایل زیر یک مثال از روش ANP می باشد

دریافت فایل


آموزش روش ANP (فرایند تحلیل شبکه ای)دوستان عزیز علاوه بر پروژه بالا تعدادی پروژه کامل AHP و ANP در سایت قرار داده شده است برای ورود به صفحه مربوطه اینجا را کلیک کنید.


مطالب مشابه و مرتبط

  • روش فرایند تحلیل شبکه ای (ANP)
  • گام های روش ANP
  • مثال حل شده روش ANP
5٫0

درباره ی مدیر سایت

کارشناسی مهندسی صنایع/کارشناسی ارشد مهندسی صنایع-صنایع/مسلط به مباحث تصمیم گیری چند شاخصه (MADM) در محیط های قطعی و فازی و خاکستری/ مسلط به نرم افزار های Super Decision - Expert Choice - Visual Promethee

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هفت + یازده =

انجام تخصصی پروژه، پایان نامه و مقاله تصمیم گیری چند معیاره-- کمترین هزینه بالاترین کیفیت ==> تماس یا تلگرام 09338859181تماس باما
+